Οικονομία της Ελλάδας
| Νομισματική μονάδα | Ευρώ |
|---|---|
| Τύπος οικονομίας | Ανεπτυγμένη χώρα[1][2] |
| Ονομαστικό ΑΕΠ | 248.354δις€(τρέχουσες τιμές) |
| Κατά κεφαλήν ΑΕΠ (2022) Μέσο ατομικό διαθέσιμο εισόδημα (2025) | |
| Πληθωρισμός | |
| Ποσοστό πληθυσμού στα όρια της φτώχειας | |
| Συντελεστής Τζίνι | |
| HDI | |
| Απασχολούμενοι και ανεργία | |
| Χρέος Γενικής Κυβέρνησης | |
| Έσοδα Γενικής Κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | 117.164δις€ (49,32%) |
| Δαπάνες Γενικής Κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | 113.983δις€ (47,98%) |
| Πρωτογενές ισοζύγιο | |
| Πιστοληπτική ικανότητα | Baa3 με σταθερή προοπτική Moody's[8] ΒΒΒ (+) S&P Global Ratings BBB- Fitch |
| Απόδοση δεκαετούς ομολόγου | |
| Ταμειακά διαθέσιμα | |
| Εμπορικό ισοζύγιο | |
| Αποθέματα νομισματικού χρυσού | 10.645.000oz (07/2025) |
| Χάσμα αμοιβών μεταξύ των δύο φύλων | |
Η ελληνική οικονομία είναι η οικονομία της Ελληνικής Δημοκρατίας, μιας ανεπτυγμένης χώρας υψηλού εισοδήματος και μέλους της ευρωζώνης.
Η Ελλάδα διαθέτει μια προηγμένη, υπηρεσιοκεντρική οικονομία με ισχυρή παρουσία στον τουρισμό και τη ναυτιλία, δύο τομείς που αποτελούν διαχρονικά πυλώνες της ανάπτυξής της. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ το ονομαστικό ΑΕΠ της χώρας ανέρχεται σε περίπου 204.440δις€ καθιστώντας την μία από τις μεσαίες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (περίπου 16η θέση) και της ευρωζώνης (11η θέση).[9]
Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ (ονομαστικό) κυμαίνεται γύρω στα 12.391 ευρώ, με το PPP να προσεγγίζει τα 46.000–47.000 δολάρια, αντίστοιχα το ΑΕΠ 307δις$ σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΔΝΤ.[10] Η χώρα έχει εξέλθει από την παρατεταμένη κρίση χρέους (2009–2018) και την ύφεση της πανδημίας COVID-19, καταγράφοντας σταθερή ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια (περίπου 2,1% το 2024 και προβλεπόμενη ανάπτυξη γύρω στο 2,0–2,1% για το 2025),[11] με την αγοραστική δύναμη, όμως, να παραμένει καθηλωμενη απόρροια των ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων.
Η οικονομία βασίζεται κατά κύριο λόγο στον τριτογενή τομέα (υπηρεσίες), ο οποίος συνεισφέρει περίπου το 80% του ΑΕΠ, με τον τουρισμό να αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης. Το 2025, η Ελλάδα κατέγραψε νέο ιστορικό ρεκόρ τουριστικών αφίξεων, φτάνοντας τα 37,98 εκατομμύρια διεθνείς επισκέπτες (+5,6% σε σχέση με το 2024), ενώ τα έσοδα από τον τουρισμό ξεπέρασαν τα 23,6 δισεκατομμύρια ευρώ.[12]
Η ελληνική ναυτιλία παραμένει παγκόσμιος ηγέτης: οι ελληνόκτητες εταιρείες ελέγχουν περίπου το 16–20% της παγκόσμιας χωρητικότητας (deadweight tonnage), με τον στόλο να ξεπερνά τα 5.000–5.700 πλοία ανάλογα με την περίοδο.[13] Άλλοι σημαντικοί τομείς περιλαμβάνουν τη βιομηχανία (περίπου 16%), τον αγροτικό τομέα (περίπου 4%) και αναδυόμενους κλάδους όπως η τεχνολογία, η ανανεώσιμη ενέργεια και οι υπηρεσίες logistics.
Μετά από χρόνια δημοσιονομικής προσαρμογής και μεταρρυθμίσεων, η Ελλάδα επέστρεψε στην επενδυτική βαθμίδα (investment grade) το 2023–2025 από τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης (S&P, Fitch, DBRS, Scope Ratings και αργότερα Moody's), με σταθερές ή θετικές προοπτικές. Το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ συνεχίζει πτωτική πορεία χάρη στην ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη και τα πρωτογενή πλεονάσματα.
Η Ελλάδα είναι ιδρυτικό μέλος του ΟΟΣΑ, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 1981 και της ευρωζώνης από το 2001. Παρά τις προκλήσεις (υψηλό χρέος, δημογραφικό πρόβλημα, γραφειοκρατία), η οικονομία εμφανίζει ανθεκτικότητα, υποστηριζόμενη από ευρωπαϊκά κονδύλια (Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας), ιδιωτικές επενδύσεις και ισχυρή εξωτερική ζήτηση για τουρισμό και ναυτιλιακές υπηρεσίες.
Συνολικά, δραστηριοποιούνται 1.037.306 επιχειρήσεις στην Ελλάδα εκ των οποίων το 63,26% είναι ατομικές, το 10,78% ΙΚΕ και μόλις το 5,2% ΑΕ. Το 33% δρασγτηριοποιείται στο λιανεμπόριο, το 19,48% με τη μεταποίηση και το 9,71% με τον τουρισμό. Ηλικιακά, ΤΟ 29,3% των επιχειρήσεων είναι μεταξύ 3 και 10 ετών και μεταξύ ενός και δύο ετών το 14,46%. Το 40,35% βρίσκεται στην Αττική. [14]
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ελληνική οικονομία είχε εντυπωσιακούς ρυθμούς ανόδου μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο και τον Εμφύλιο, κατά κύριο λόγο όμως επειδή ξεκινούσε από, πολύ χαμηλή βάση.[15] Η συνεχής σύγκλιση με τις αναπτυγμένες δυτικές χώρες διακόπηκε απότομα το 1973 λόγω της πρώτης μεγάλης πετρελαϊκής κρίσης, κάτι που συνετέλεσε και στην πτώση της χούντας. Ακόμη χειρότερη έγινε η κατάσταση το 1979, με το ξέσπασμα της δεύτερης πετρελαϊκής κρίσης.[15]

Την 1 Ιανουαρίου 2002 η Ελλάδα, και οι άλλες έντεκα τότε χώρες της ευρωζώνης απέκτησαν κοινό νόμισμα, το ευρώ. Η ένταξη της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ έγινε το 2001 μετά την επιτυχή πορεία σύγκλισης των δημοσιονομικών μεγεθών και την ικανοποίηση κατά τη διάρκεια του 2000 των (τεσσάρων εκ των πέντε) κριτηρίων της συνθήκης του Μάαστριχτ (πληθωρισμός, έλλειμμα γενικής κυβέρνησης, δημόσιο χρέος, μηχανισμός συναλλαγματικών ισοτιμιών, μακροπρόθεσμο επιτόκιο δανεισμού). Το ακαθάριστο προϊόν συνέχισε να αυξάνεται με ρυθμούς άνω του ευρωπαϊκού μέσου όρου εν μέρει λόγω των επενδύσεων σε υποδομές σχετιζόμενες με τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, αλλά και λόγω της ευκολίας πρόσβασης σε πιστώσεις για καταναλωτικές δαπάνες. Ωστόσο η Ελλάδα από το 2001 έως και το 2005 βρέθηκε να παραβιάζει το κριτήριο για έλλειμμα κάτω από 3% του Συμφώνου Σταθερότητας (το οποίο έχει σκοπό να διασφαλίζει ότι τα κράτη μετά την ένταξη στην ευρωζώνη και την ικανοποίηση των κριτηρίων του Μάαστριχτ, συνεχίζουν να τα τηρούν).
| Έτος [16] | ΑΕΠ
ολικό, δις $) |
Κατά κεφαλήν ΑΕΠ
(ολικό, δις $) |
ΑΕΠ
(ονομαστικό, δις $) |
Κατά κεφαλήν ΑΕΠ
(ονομαστικό, δις $) |
Αύξηση ΑΕΠ
(πραγματική) |
Πληθωρισμός
(%) |
Ανεργία
(%) |
Χρέος Γενικής Κυβέρνησης
(ως ποσοστό του ΑΕΠ) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1980 | 84.2 | 8,790.0 | 56.5 | 5,898.2 | 2.7% | 22.7% | ||
| 1981 | ||||||||
| 1982 | ||||||||
| 1983 | ||||||||
| 1984 | ||||||||
| 1985 | ||||||||
| 1986 | ||||||||
| 1987 | ||||||||
| 1988 | ||||||||
| 1989 | ||||||||
| 1990 | ||||||||
| 1991 | ||||||||
| 1992 | ||||||||
| 1993 | ||||||||
| 1994 | ||||||||
| 1995 | ||||||||
| 1996 | ||||||||
| 1997 | ||||||||
| 1998 | ||||||||
| 1999 | ||||||||
| 2000 | ||||||||
| 2001 | ||||||||
| 2002 | ||||||||
| 2003 | ||||||||
| 2004 | ||||||||
| 2005 | ||||||||
| 2006 | ||||||||
| 2007 | ||||||||
| 2008 | ||||||||
| 2009 | ||||||||
| 2010 | ||||||||
| 2011 | ||||||||
| 2012 | ||||||||
| 2013 | ||||||||
| 2014 | ||||||||
| 2015 | ||||||||
| 2016 | ||||||||
| 2017 | ||||||||
| 2018 | ||||||||
| 2019 | ||||||||
| 2020 | ||||||||
| 2021 | ||||||||
| 2022 | ||||||||
| 2023 | ||||||||
| 2024 | ||||||||
| 2025 | ||||||||


| 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Χρέος Γενικής ως ποσοστό του ΑΕΠ (%) | 99,6 | 103,2 | 103,7 | 101,7 | 101,7 | 101,6 | 100,4 | 106,3 | 103,1 | 109,3 | 126,8 | 146,2 | 172,1 | 164,1 | 180,4 | 182,7 | 179,6 | 183,1 | 182,1 | 189 | 183,2 | 209,4 | 197,3 | 177 | 163,9 | 153,6 | 146% |
| Ονομαστικό ΑΕΠ, σταθερές τιμές (δισεκατομμύρια €) | 133.789 | 141.247 | 152.194 | 163.461 | 178.906 | 193.715 | 199.242 | 217.861 | 232.695 | 241.990 | 237.534 | 224.124 | 203.308 | 188.381 | 179.884 | 176.606 | 176.369 | 174.494 | 176.904 | 179.558 | 183.347 | 164.517 | 181.501 | 190.659 | 194.494 | 201.459 | 204.440 |
| Ανάπτυξη (%) | 3,0 | 4,1 | 4,2 | 4,0 | 5,8 | 4,8 | 0,8 | 5,6 | 3,2 | −0,2 | −4,2 | −4,9 | −7,1 | −6,0 | -4,2 | 0,6 | -0,2 | -0,05 | 1,5 | 1,8 | 1,9 | -8,2 | 8,3 | 5,6 | 2 | 2,3 | 2,1 |
| Πρωτογενές ισοζύγιο
Γενικής Κυβέρνησης (Πλεόνασμα/έλλειμμα ως προς % του ΑΕΠ) |
-4,6 | -2,8 | -2,5 | -3,5 | -6,4 | -7,3 | -5,6 | -3,5 | -3,6 | -5,7 | -15,4 | -9,4 | -3 | -3,7 | -8,4 | -0,4 | -3,9 | 3,7 | 3,9 | 4,4 | 4,0 | -10,5 | -5,0 | 0,1 | 1,9 | 4,8 | 4,9 |
| Εμπορικό ισοζύγιο (εισαγωγές - εξαγωγές) εκ € (πριν από το 2002 εκ δρχ) | 9.330.241 - 3.384.058 | 12.206.847 - 4.284.073 | 10.911.629 - 4.019.940 | 38.304- 12.057 | 41.388 - 12.449 | 42.391 - 12.357 | 43.942 - 14.046 | 50.722 - 16.447 | 57.320 - 17.148 | 62.945 - 17.937 | 49.804 - 14.686 | 49.65 - 21.16 | 47.89 - 24.24 | 47.97 - 27.48 | 45.82 - 27.22 | 46.70 - 27.09 | 42.21 - 25.75 | 42.32 - 25.45 | 47.36 - 28.86 | 54.07 - 33.46 | 55.74- 33.80 | 48.92 - 30.80 | 65.83 - 40.32 | 94.55-57.55 | 82.83 - 50.97 | 84.52 - 49.90 | 82.115 - 48.600 |
| Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών | -11.168,0 | -15.117,3 | -14.935,9 | -17.673,1 | -25.024,4 | -35.342,5 | -36.566,2 | -29.322,9 | -25.732,2 | -20.715,3 | -7.325,5 | -3.687,6 | -2.912,6 | -1.438,4 | -3.050,0 | -3.159,3 | -5.330,1 | -5.479,3 | -6.354,7 | -8.270.7 | -18.113.9 | -15.281,5 | -16.943,6 | -14.116 | |||
| Έσοδα-δαπάνες γενικής κυβέρνησης % ΑΕΠ και εκ ευρώ | 34,0-49,6 | 37,5-56,5 - 58.537-63.626 | 38,4-56,4 - 59.816-66.318 | 39,4-61,3 - 63.041-70.614 | 40,5-66,1 - 67.290-74.143 | 39,2-36,0 - 70.583-84.333 | 42,2-38,9 - 75.219-86.097 | 47,9-46,2 - 81.844-94.344 | 51,7-45,9 - 90.915-106.066 | 40,7-508 - 94.764-117.850 | 38,9-54,1 - 88.070-124.636 | 41,3-52,5 - 93.307-118.616 | 43,8-54,1 - 91.096-112.376 | 46,9-55,7 - 88.923-105.923 | 49,1-62,3 - 88.724-112.473 | 46,6-50,2 - 83.532-90.048 | 47,9-53,5 - 84.834-94.787 | 49,4-48,9 - 87.171-86.313 | 48,1-47,3 - 86.626-85.311 | 47,8-46,7 - 88.334-86.343 | 47,7-46,3 - 89.480-86.735 | 54,3-41,8
90.059- 88.964 |
48,2-54,190.389-103.978 | 55.781-56.554
113.336 |
107.835 (48,9) - 111.343 (50,5) | 117.164 (49,32) - 113.983 (47,98) | 117.197 - 98.337 |
| Πληθωρισμός | 3,15% | 3,38% | 3,63% | 3,53% | 2,90% | 3,55% | 3,20% | 2,89% | 4,16% | 1,21% | 4,71% | 3,34% | 1,51% | -0,92% | -1,31% | -1,73% | -0,82% | 1,12% | 0,62% | -0,16% | 1.15% | 5,14% | 9,31% | 4,2% | 3% | 2,6 | |
| Κατά κεφαλήν ΑΕΠ (σε ευρώ) | 13.071 | 14.011 | 16.371 | 17.683 | 18.134 | 19.769 | 21.061 | 21.845 | 21.386 | 20.324 | 18.643 | 17.311 | 16.475 | 16.402 | 16.381 | 16.472 | 16.745 | 17.101 | 15.424 | 17.051 | 18.200 | 18.670 | 19.130 | ||||
| Δημόσιοι υπάλληλοι (Τακτικοί υπηρετούντες της Γενικής Κυβέρνησης και ένστολοι) [17] | 503.400 | 496.871 | 481.004 | 479.304 | ΅477.000 | 477.286 | 486.580 | 503.170 | 506.680 | 1.022.435 | 1.098.177 | 768.009 | 712.076 | 667.733 | 618.709 | 500.059 | 448.968 | 455.817 | 502.099 | 544.557 | 578.088 | 572.644 | 567.532 | 566.372 | 563.786 | 595.676 | 572.084 |
| Αριθμός δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων[18] | 898.204 | 927.870 | 1.137.602 | 1.068.366 | 1.015.146 | 1.468.014 | 1.403.563 | 1.403.086 | 1.415.370 | 1.419.855 | 984.001 | 1.012.019 | 1.447.339 | 1.479.183 | 1.492.551 | ||||||||||||
| Δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης (HDI) | 0.789 | 0.796 | 0.806 | 0.818 | 0.825 | 0.835 | 0.845 | 0.851 | 0.849 | 0.857 | 0.858 | 0.856 | 0.852 | 0.854 | 0.856 | 0.864 | 0.866 | 0.868 | 0.870 | 0.872 | 0.881 | 0.888 | 0.887 | 0.893 | 0,908 | ||
| Συντελεστής Τζίνι | 32,8 | 33,6 | 34,6 | 35,1 | 34,0 | 33,4 | 33,1 | 32,9 | 33,5 | 34,3 | 34,4 | 34,5 | 34,2 | 34,3 | 33,4 | 32,3 | 31 | 31,5 | 32,4 | 31,4 | 31,8 | 31,8 | |||||
| Άμεση ξένη επένδυση συνολικό κεφάλαιο (δις €) | 17.286,3 | 16.286,8 | 19.604,6 | 19.711,9 | 24.788,0 | 29.119,4 | 35.378,4 | 27.140,1 | 28.129,6 | 30.140,6 | 22.485,6 | 18.951,1 | 18.743,3 | 17.750,0 | 22.119,3 | 23.352,1 | 27.852,3 | 30.439,2 | 40.193,6 | 48.944.7 | 4.845.980.21,7 | 3.036.705,47 | 3.655.117,39 | 6.748.523,7 | 11.380.346.406 | ||
| Eξέλιξη δανείων και καθυστερήσεων [19](κόκκινα δάνεια) | 7.145.431,16 | 8.010.717,12 | 9.025.195,251 | 10.018.372,6 | 10.496.229 | 11.072.546 | 14.622.982 | 25.633.558 | 38.411.987 | 52.312.707 | 67.989.728 | 90.866.845 | 97.683.820 | 106.506.367,75 | 104.826.835,99 | 94.432.951,66 | 81.801.047,22 | 68.525.383,51 | 47.182.327,88 | 19.350.748,39 | 13.856.326,86 | 10.194.774,89 | 5.988.462,37 | 5.678.593 | |||
| Ταμειακά διαθέσιμα[20] | 1.101.6 | 7.187.4 | 3.629.4 | 5.933.5 | 4.030.6 | 2.574.2 | 796.5 | 2.791.0 | 934.2 | 23.045.6 | 22.818.8 | 17.891.9 | 17.230,1 | 18.796,7 | 21.272,8 | 36.281 | 39.576 | ||||||||||
| Μέσο ατομικό διαθέσιμο εισόδημα: | 8.682 | 8.672 | 8.800 | 9.034 | 9.382 | 10.041 | 9.952 | 10.832 | 11.546 | 12.391 | |||||||||||||||||
| Αποθέματα χρυσού κατά τον Ιούλιο εκάστου (ουγγιές) | 1.980.000.000 | 322.000.000 | 385.000.000 | 391.000.000 | 174.000.000 | 73.000.000 | 53.000.000 | 40.000.000 | 57.000.000 | 87.000.000 | 626.000.000 | 1.024.000.000 | 1.827.000.000 | 1.363.000.000 | 1.632.000.000 | 1.597.000.000 | 2.584.000.000 | 3.056.000.000 | 2.852.000.000 | 3.983.000.000 | 3.681.000.000 | 3.688.000.000 | |||||
| Δείκτης τιμών διαμερισμάτων (Ν=Γ΄ τριμ 2007) | 94,8 | 100 | 102,2 | 97 | 92 | 87,6 | 76,6 | 68,8 | 64 | 60,2 | 59,3 | 58,9 | 60,2 | 65,2 | 67,7 | 73,7 | 83 | 93,5 | 100,4 | 108,6 | |||||||
| Κηρυχθείσες πτωχεύσεις | 886 | 805 | 700 | 576 | 516 | 569 | 612 | 532 | 524 | 342 | 362 | 380 | 474 | 455 | 437 | 335 | 206 | 111 | 114 | 82 | 63 | 57 | 53 | 23 | 13 | 23 |
| Έτος αναφοράς | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Χρέος Γενικής Κυβέρνησης (δισεκατομμύρια €) | 151.869 | 159.214 | 168.025 | 183.187 | 212.418 | 224.876 | 239.300 | 263.131 | 299.537 | 329.351 | 356.235 | 305.085 | 320.498 | 319.629 | 311.729 | 315.010 | 317.485 | 334.573 | 331.063 | 341.023 | 353.321 | 357.431 | 356.695 | 364.885 | 362.800 |
Η Ελληνική Οικονομία σήμερα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Ελλάδα είναι μια ανεπτυγμένη χώρα με υψηλό εισόδημα και πολύ υψηλό Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (HDI). Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του PNUD (Human Development Report 2025, δεδομένα 2023), η Ελλάδα κατατάσσεται στην 34η θέση παγκοσμίως με HDI 0,908, ανήκοντας στην κατηγορία «πολύ υψηλής ανθρώπινης ανάπτυξης».[21]
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (World Economic Outlook, Οκτώβριος 2025), το ονομαστικό ΑΕΠ της χώρας ανέρχεται σε περίπου 304,84 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, ενώ σε όρους ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης (PPP) είναι σημαντικά υψηλότερο. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ (ονομαστικό) εκτιμάται γύρω στα 27.000–29.400 δολάρια, ενώ σε PPP προσεγγίζει τα 46.800 δολάρια.[22][23]
Η ελληνική οικονομία είναι έντονα υπηρεσιοκεντρική: ο τριτογενής τομέας (υπηρεσίες) συνεισφέρει περίπου το 77–80% του ΑΕΠ, η βιομηχανία περίπου το 15–18%, ενώ ο πρωτογενής τομέας (γεωργία, αλιεία, δασοκομία) κυμαίνεται γύρω στο 3,5–4,5%.[24]
Κύριοι πυλώνες της οικονομίας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Τουρισμός: Αποτελεί τον πιο δυναμικό και σημαντικό τομέα. Το 2025 η Ελλάδα κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ με 37,98 εκατομμύρια διεθνείς επισκέπτες (αύξηση 5,6% σε σχέση με το 2024), ενώ τα έσοδα από τον τουρισμό ξεπέρασαν τα 23,6 δισεκατομμύρια ευρώ (+9,4%). Ο τουρισμός συμβάλλει άμεσα και έμμεσα σε πάνω από το 20–25% του ΑΕΠ και απασχολεί εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους.[25]
- Ναυτιλία: Η Ελλάδα παραμένει η ισχυρότερη ναυτιλιακή δύναμη παγκοσμίως. Οι ελληνόκτητες εταιρείες ελέγχουν περίπου το 16–21% της παγκόσμιας χωρητικότητας (deadweight tonnage), με στόλο που ξεπερνά τα 5.100–5.700 πλοία. Η ναυτιλία συμβάλλει σημαντικά στο ισοζύγιο πληρωμών και αποτελεί βασική πηγή συναλλάγματος.[13]
- Βιομηχανία και μεταποίηση: Περιλαμβάνει τρόφιμα και ποτά, φαρμακευτικά, χημικά, μεταλλικά προϊόντα, διύλιση πετρελαίου, υφαντουργία και μηχανήματα. Ο τομέας έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια χάρη σε ξένες επενδύσεις και ευρωπαϊκά κονδύλια.
- Γεωργία και πρωτογενής τομέας: Παρά το μικρό ποσοστό στο ΑΕΠ, η Ελλάδα είναι σημαντικός παραγωγός ελαιολάδου, φρούτων, καπνού, βαμβακιού και τυριών. Ο τομέας παραμένει σημαντικός για την περιφερειακή απασχόληση και τις εξαγωγές.
Θέση στην Ευρώπη και τον κόσμο
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Ελλάδα διαθέτει τη μεγαλύτερη οικονομία στα Βαλκάνια και αποτελεί παραδοσιακό επενδυτή στην περιοχή (Αλβανία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία, Βόρεια Μακεδονία). Είναι ιδρυτικό μέλος του ΟΟΣΑ και μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 1981 και της ευρωζώνης από το 2001 (υιοθέτηση ευρώ με ισοτιμία 340,75 δραχμές ανά ευρώ).
Η χώρα έχει επιστρέψει πλήρως στην επενδυτική βαθμίδα (investment grade) από το 2023–2025 από όλους τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης (S&P, Fitch, DBRS, Scope Ratings, Moody's), με σταθερές ή θετικές προοπτικές. Το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ ακολουθεί πτωτική πορεία χάρη στην ονομαστική ανάπτυξη και τα πρωτογενή πλεονάσματα.
Εργατικό δυναμικό και παραγωγικότητα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το εργατικό δυναμικό ανέρχεται σε περίπου 4,8–4,9 εκατομμύρια άτομα. Η Ελλάδα παραδοσιακά κατατάσσεται μεταξύ των χωρών με τις περισσότερες ώρες εργασίας στον ΟΟΣΑ. Το ποσοστό ανεργίας έχει μειωθεί σημαντικά (γύρω στο 8–10% το 2025), φτάνοντας σε επίπεδα προ κρίσης, αν και παραμένουν προκλήσεις όπως η νεανική ανεργία, η υποαπασχόληση και το brain drain.
Πρόσφατη πορεία και προοπτικές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μετά την κρίση χρέους (2009–2018) και την ύφεση της πανδημίας COVID-19, η ελληνική οικονομία επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Το 2024–2025 η ανάπτυξη κυμαίνεται γύρω στο 2,0–2,3%, υποστηριζόμενη από ιδιωτική κατανάλωση, τουρισμό, επενδύσεις και ευρωπαϊκά κονδύλια (Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας). Για το 2026 προβλέπεται συνέχιση της ανάπτυξης γύρω στο 2,1–2,2%.
Παρά τις προκλήσεις (υψηλό δημόσιο χρέος, δημογραφικό, γραφειοκρατία, παραγωγικότητα), η οικονομία ωφελείται από τις μεταρρυθμίσεις, την ψηφιοποίηση, τις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
Η Ελλάδα είναι μέλος του ΔΝΤ και του ΠΟΕ, ενώ παραμένει σημαντικός παίκτης στη Μεσόγειο και τα Βαλκάνια.
Οικονομική κρίση 2009-2019
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η οικονομική κρίση χρέους 2009-2019 (συχνά αναφερόμενη και ως ελληνική κρίση χρέους ή Μνημονιακή περίοδος) αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές και παρατεταμένες οικονομικές κρίσεις στην ιστορία της μεταπολεμικής Ευρώπης και τη βαθύτερη ύφεση που έχει βιώσει οποιαδήποτε χώρα-μέλος της ευρωζώνη από τη δημιουργία του ευρώ. Η κρίση δεν οφειλόταν αποκλειστικά στην παγκόσμια οικονομική ύφεση 2008, αλλά σε συνδυασμό χρόνιων δομικών προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας (υψηλά και συστηματικά δημοσιονομικά ελλείμματα, διογκωμένο δημόσιο χρέος, χαμηλή ανταγωνιστικότητα, υπερβολική εξάρτηση από δανεισμό για κατανάλωση, πελατειακό κράτος και υποβολή ανακριβών στατιστικών στοιχείων) και της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Μέχρι το τέλος του 2009, το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2009 είχε αναθεωρηθεί από τις αρχικές εκτιμήσεις του 6-7% σε 15,4% του ΑΕΠ, ενώ το δημόσιο χρέος έφτασε το 127% του ΑΕΠ.[26] Αυτό οδήγησε σε απότομη απώλεια εμπιστοσύνης από τις διεθνείς αγορές, εκτίναξη των επιτοκίων των ελληνικών ομολόγων (spreads έναντι γερμανικού bund άνω των 1.000 μονάδων βάσης) και αδυναμία αναχρηματοδότησης του χρέους με βιώσιμα επιτόκια. Τον Μάιο του 2010 η Ελλάδα υπέγραψε το πρώτο Μνημόνιο με την λεγόμενη Τρόικα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΕΚΤ και ΔΝΤ), λαμβάνοντας δάνειο ύψους 110 δισεκατομμυρίων ευρώ υπό αυστηρές προϋποθέσεις δημοσιονομικής προσαρμογής, περικοπών μισθών-συντάξεων, αύξησης φόρων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.[27]
Η εφαρμογή των μέτρων προσαρμογής προκάλεσε βαθιά και παρατεταμένη ύφεση: το πραγματικό ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 4,1% το 2009, 5,7% το 2010, 9,9% το 2011, 8,3% το 2012 και 2,3% το 2013, με συνολική πτώση άνω του 25% σε σχέση με το 2008.[28] Το 2012 πραγματοποιήθηκε η μεγαλύτερη αναδιάρθρωση χρέους (PSI) στην παγκόσμια ιστορία, με «κούρεμα» περίπου 100 δισεκατομμυρίων ευρώ για τους ιδιώτες ομολογιούχους, ενώ ακολούθησαν το δεύτερο Μνημόνιο (2012) και το τρίτο Μνημόνιο (2015-2018). Η συνολική χρηματοδοτική στήριξη ξεπέρασε τα 288 δισεκατομμύρια ευρώ.
Οι κοινωνικές επιπτώσεις ήταν δραματικές: η ανεργία εκτοξεύτηκε στο 27,5% το 2013 (άνω του 50% στους νέους), η φτώχεια και η κοινωνική ανισότητα αυξήθηκαν κατακόρυφα, ενώ η χώρα βίωσε το μεγαλύτερο κύμα μετανάστευσης νέων επιστημόνων μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (Brain Drain άνω των 600.000 ατόμων). Παράλληλα, η κρίση προκάλεσε έντονη πολιτική αστάθεια με επαναλαμβανόμενες εκλογές, την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ το 2015 και το δημοψήφισμα του Ιουλίου 2015.
Η έξοδος από τα Μνημόνια ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 2018, ενώ η χώρα αποχώρησε από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας τον Αύγουστο του 2022, τέσσερα χρόνια νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό. Η ανάκαμψη ξεκίνησε δειλά το 2014-2019 (θετικοί ρυθμοί 0,8% το 2014, 1,5% το 2017, 2,1% το 2018 και 2,3% το 2019), αλλά διακόπηκε προσωρινά από την πανδημία COVID-19 το 2020. Σήμερα η ελληνική οικονομία έχει ανακάμψει σημαντικά, με σταθερή ανάπτυξη, επιστροφή στην επενδυτική βαθμίδα και υψηλούς ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ, ωστόσο οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της κρίσης (υψηλό δημόσιο χρέος, δημογραφικό πρόβλημα, χαμηλή παραγωγικότητα σε ορισμένους κλάδους) παραμένουν ορατές.
ΑΕΠ ανά περιφέρεια της Ελλάδας (2023)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Α/Α | Περιφέρεια | Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία (εκατ. €, 2023) | % συμμετοχής | Κατά κεφαλήν ΑΕΠ (ευρώ) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Αττική | 95.758 | 48,8% | 29.732 |
| 2 | Κεντρική Μακεδονία | 27.207 | 13,9% | 16.982 |
| 3 | Κρήτη | 10.068 | 5,1% | 18.345 |
| 4 | Θεσσαλία | 9.963 | 5,1% | 16.286 |
| 5 | Στερεά Ελλάδα | 8.807 | 4,5% | 18.469 |
| 6 | Πελοπόννησος | 8.755 | 4,5% | 17.841 |
| 7 | Δυτική Ελλάδα | 8.478 | 4,3% | 15.210 |
| 8 | Ανατολική Μακεδονία και Θράκη | 7.097 | 3,6% | 13.840 |
| 9 | Νότιο Αιγαίο | 6.479 | 3,3% | 21.610 |
| 10 | Δυτική Μακεδονία | 3.510 | 1,8% | 15.543 |
| 11 | Ήπειρος | 3.934 | 2,0% | 13.789 |
| 12 | Ιόνια Νησιά | 3.402 | 1,7% | 19.502 |
| 13 | Βόρειο Αιγαίο | 2.595 | 1,3% | 13.136 |
| Σύνολο Ελλάδας | 196.051 | 100,0% | 21.301 |
Πηγή: Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), Περιφερειακοί Λογαριασμοί, Ιανουάριος 2026 (προσωρινά στοιχεία 2023 και αναθεωρημένα 2022).
Η κρίση του 2009-2019 δεν ήταν μόνο οικονομική, αλλά και κοινωνική και πολιτική. Άλλαξε ριζικά το μοντέλο ανάπτυξης της χώρας, μείωσε δραστικά το βιοτικό επίπεδο εκατομμυρίων πολιτών και άφησε βαθιά σημάδια που η οικονομία προσπαθεί ακόμα να ξεπεράσει, παρά την ισχυρή ανάκαμψη των τελευταίων ετών.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, World Economic Outlook (2010-2025).
- Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), Εθνικοί και Περιφερειακοί Λογαριασμοί.
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Εκθέσεις για την Ελλάδα (2010-2025).
- Τράπεζα της Ελλάδος, Ετήσιες Εκθέσεις Διοικητή.
- Νόμοι Μνημονίων (Ν. 3845/2010, Ν. 4046/2012, Ν. 4336/2015).
Παγκόσμια οικονομική ύφεση 2020
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η πανδημία COVID-19 είχε σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομία της Ελλάδας, ωθώντας την ξανά σε ύφεση το 2020.[30] Η πανδημία ανέκοψε την οικονομική ανάκαμψη της χώρας που ξεκίνησε το 2018 και το 2019 μετά από χρόνια δυσκολιών που προκλήθηκαν από την ύφεση του 2008. Η Ελλάδα, η οποία βρισκόταν σε πορεία ανάκαμψης μετά από μια δεκαετή κρίση χρέους, βρέθηκε και πάλι αντιμέτωπη με οικονομικές προκλήσεις λόγω των μέτρων περιορισμού της πανδημίας.
Το δημόσιο έλλειμμα αυξήθηκε κατά 8% το 2020, αντανακλώντας τις προσπάθειες της κυβέρνησης να στηρίξει την οικονομία εν μέσω των σοβαρών οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας. Το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 34,1%, φθάνοντας το 205,6% του ΑΕΠ, αντανακλώντας την υψηλή δανειακή επιβάρυνση της χώρας. Παρά ταύτα, η Ελλάδα κατάφερε να λάβει δάνεια με χαμηλό κόστος δανεισμού, με διπλάσια δάνεια σε σχέση με το 2010, λόγω της βελτιωμένης οικονομικής της σταθερότητας και της στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πανδημία δημιούργησε μια άνευ προηγουμένου επιβάρυνση στο εθνικό σύστημα υγείας, με τις απαιτούμενες δαπάνες να ξεπερνούν το 11% του ΑΕΠ, ενώ ο κρατικός προϋπολογισμός για το εθνικό σύστημα υγείας ήταν μόλις 4,2%. Η κυβέρνηση χρειάστηκε να περικόψει δαπάνες από άλλες υπηρεσίες για να στηρίξει το σύστημα υγείας, το οποίο αντιμετώπισε σοβαρές προκλήσεις για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας. Τα λουκέτα προκάλεσαν σημαντική διακοπή της εμπορικής κίνησης για επτά μήνες, οδηγώντας στο κλείσιμο πολλών επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων τουριστικών εγκαταστάσεων αξίας δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Ο τουρισμός, ο οποίος αποτελεί έναν από τους βασικούς μοχλούς της ελληνικής οικονομίας, επηρεάστηκε σοβαρά από την πανδημία. Η τουριστική κίνηση μειώθηκε κατά 73%, οδηγώντας σε σημαντικές απώλειες εσόδων και θέσεων εργασίας στον τομέα. Για να στηρίξει τις εναπομείνασες επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους, η κυβέρνηση παρείχε δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των επικουρικών και κύριων συντάξεων. Ωστόσο, οι καταθέσεις των νοικοκυριών μειώθηκαν κατά 55 δισεκατομμύρια ευρώ, λόγω της έλλειψης εμπιστοσύνης στις τράπεζες της χώρας, και η ανεργία αυξήθηκε από 17,2% σε 20%.
Ως απάντηση στις επιπτώσεις της πανδημίας στην οικονομία, η κυβέρνηση εφάρμοσε μια σειρά μέτρων, συμπεριλαμβανομένου ενός πακέτου στήριξης ύψους 41 δισεκατομμυρίων ευρώ για τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους. Το πακέτο περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, επιδοτήσεις μισθών, φορολογικές ελαφρύνσεις και στήριξη της ρευστότητας. Η κυβέρνηση εφάρμοσε επίσης μια σειρά δημοσιονομικών και νομισματικών μέτρων για τη στήριξη της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένων αναστολών χρεών, εγγυήσεων δανείων και χρηματικής χαλάρωσης.
Παρά τον σοβαρό οικονομικό αντίκτυπο της πανδημίας, η οικονομική ανάκαμψη της Ελλάδας αναμένεται να συνεχιστεί το 2021, χάρη στα μέτρα στήριξης της κυβέρνησης και την εξάπλωση του εμβολίου. Ωστόσο, η ανάκαμψη παραμένει εύθραυστη, με αβεβαιότητες σχετικά με την εξέλιξη της πανδημίας και τις επιπτώσεις της στην παγκόσμια οικονομία.
Σύγχρονες εξελίξεις (2023–2025)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μετά την πολυετή οικονομική κρίση η ελληνική οικονομία επέστρεψε σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,3% το 2023 και αναμένεται να διατηρήσει σταθερή ανοδική πορεία τα επόμενα έτη, φτάνοντας το 2,5% έως το 2025 σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παράλληλα, το ποσοστό ανεργίας μειώνεται σταδιακά, φτάνοντας το 10,1% το 2024 και 8,3% τον Απρίλιο του 2025.[31] Στον τομέα των δημοσιονομικών, η χώρα καταγράφει πλέον πρωτογενή πλεονάσματα (1,3% του ΑΕΠ το 2024), ενώ το δημόσιο χρέος βαίνει μειούμενο – από 163,9% του ΑΕΠ το 2023 σε 146,6% το 2025.[32]
Αποπληρωμή χρέους
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το Ελληνικό Δημόσιο έχει ήδη αποπληρώσει σημαντικό μέρος από τα διμερή δάνεια που έλαβε κατά την κρίση, συνολικού ύψους 52,9 δισ. ευρώ, και συνεχίζει με πρόωρη αποπληρωμή των υπολοίπων, που ανέρχονται σε 31,6 δισ. ευρώ. Στόχος είναι η ολοκλήρωση αυτής της αποπληρωμής έως το 2031, δηλαδή δέκα χρόνια νωρίτερα από το αρχικό χρονοδιάγραμμα (2041).[33]
Θέσεις εργασίας (εργατικό δυναμικό) 2009-2021[34]
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 2021 το 85,3% (42,2% γυναίκες και 57,8% άνδρες) του πληθυσμού απασχολείτο από κάποια δραστηριότητα ενώ το 14,7% (57,1% και 42,9% άνδρες και γυναίκες αντίστοιχα) ευρίσκετο στην ανεργία. Το 74,2 των γυναικών και το 63,8% των ανδρών βρίσκονταν σε μισθωτή εργασία, το 16,3% και 24,3% αυτοαπασχολούμενοι χωρίς προσωπικό, το 5,3% και 9,8% αυτοαπασχολούμενοι με προσωπικό και το 4,2% και 2,2% σε οικογενειακή επιχείρηση. Συνολικά, 3.928.εκ απασχολούμενοι, το 696.9χιλ απασχολούμενοι στο εμπόριο, 560.000 στο δημόσιο, 446.000 στον πρωτογενή τομέα, 390.000 στη μεταποίηση, 324.500 στον τουρισμό, 283.000 στην υγεία, 141.800 σε κατασκευές. Οι άνεργοι ανήρχοντο στους 678.000 με 48.704 κενές θέσεις. Ο μέσος εργαζόμενος εργάστηκε 37,5 ώρες την εβδομάδα.
| Περιφέρεια | Απασχολούμενοι | Άνεργοι | Κενές θέσεις |
|---|---|---|---|
| Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης | 39,6% | 18,5% | 1,4% |
| Κεντρικής Μακεδονίας | 40,5% | 16,1% | 9,6% |
| Δυτικής Μακεδονίας | 38,7% | 19,7% | 1,1% |
| Ηπείρου | 36% | 15,1% | 0,9% |
| Ιονίων Νήσων | 42,5% | 13,2% | 7,4% |
| Θεσσαλίας | 41,9% | 16,6% | 2,1% |
| Δυτικής Ελλάδας | 40,8% | 17,4% | 2,8% |
| Αττικής | 46,9% | 11,9% | 61,1% |
| Στερεάς Ελλάδας | 40,9% | 17,2% | 1,9% |
| Πελοποννήσου | 45,7% | 12,7% | 1,5% |
| Βορείου Αιγαίου | 43,5% | 13,8% | 7,6% |
| Νοτίου Αιγαίου | 43,1% | 18,8% | 0,8% |
| Κρήτης | 44,5% | 16,3% | 1,9% |
| Άγιο Όρος (αυτοδιοίκητο) | |||
| Σύνολο επικράτειας | 85,3% | 14,7% |
Τομείς
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Τομέας | Ποσοστό |
|---|---|
| Υπηρεσίες | 49% |
| Βιομηχανία | 32,2% |
| Γεωργία | 18,2% |
| Τομέας | Ποσοστό |
|---|---|
| Υπηρεσίες | 49,6% |
| Βιομηχανία | 30,6% |
| Γεωργία | 19,8% |
| Τομέας | Ποσοστό |
|---|---|
| Υπηρεσίες | 49% |
| Βιομηχανία | 32,2% |
| Γεωργία | 18,2% |
| Τομέας | Ποσοστό |
|---|---|
| Υπηρεσίες | 56% |
| Βιομηχανία | 30,5% |
| Γεωργία | 13,5% |
| Τομέας | Ποσοστό |
|---|---|
| Υπηρεσίες | 77,3% |
| Βιομηχανία | 18,2% |
| Γεωργία | 4,5% |
Πρωτογενής τομέας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Δευτερογενής τομέας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Κατάταξη | Παραγωγή | Κατάταξη | Παραγωγή | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Βιομηχανία | Αξία | Βιομηχανία | Αξία | ||
| 1 | Πετρελαιοειδή | €23.348.810.000 | 6 | Φαρμακοβιομηχανία | €2.215.100.000 |
| 2 | Τρόφιμα | €12.740.120.000 | 7 | Χαρτοβιοιμηχανία | €1.819.840.000 |
| 3 | Μεταλλουργία | €9.471.610.000 | 8 | Ποτοποιία | €1.623.640.000 |
| 4 | Χημικά | €3.234.150.000 | 9 | Ηλεκτρολογικός εξοπλισμός | €1.607.320.000 |
| 5 | Πλαστικά | €2.266.510.000 | 10 | Καπνοβιομηχανία | €855.440.000 |
| – | Συνολική αξία €65.599.448.000 | ||||
Μεταξύ 2005 και 2011, η Ελλάδα είχε το υψηλότερο ποσοστό αύξησης της βιομηχανικής παραγωγής σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2005 από όλα τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αύξηση 6%. Στατιστικά στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι ο βιομηχανικός τομέας επλήγη από την ελληνική κρίση καθ 'όλη τη διάρκεια του 2009 και του 2010, ενώ η εγχώρια παραγωγή μειώθηκε κατά 5,8% και η βιομηχανική παραγωγή γενικά κατά 13,4%. Επί του παρόντος, η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση στην παραγωγή μαρμάρου (άνω των 920.000 τόνων), μετά την Ιταλία και την Ισπανία.
Μεταξύ 1999 και 2008, ο όγκος του λιανικού εμπορίου στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά μέσο όρο 4,4% ετησίως (συνολική αύξηση 44%), ενώ μειώθηκε κατά 11,3% το 2009. Ο μόνος τομέας που δεν είδε αρνητική ανάπτυξη το 2009 ήταν η διοίκηση και οι υπηρεσίες, με οριακή αύξηση 2,0%.
Το 2009, η παρα γωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα ήταν 98% εκείνη του μέσου όρου της ΕΕ, αλλά η παραγωγικότητα της ανά ώρα εργασίας ήταν 74% από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Ο μεγαλύτερος βιομηχανικός εργοδότης στη χώρα (το 2007) ήταν η μεταποιητική βιομηχανία (407.000 άτομα), ακολουθούμενη από την κατασκευαστική βιομηχανία (305.000) και η εξόρυξη (14.000).
Η Ελλάδα διαθέτει σημαντική βιομηχανία ναυπηγικής και συντήρησης πλοίων. Τα έξι ναυπηγεία γύρω από το λιμάνι του Πειραιά είναι από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη. Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα έχει γίνει ηγέτης στην κατασκευή και συντήρηση πολυτελών σκαφών αναψυχής.
Τριτογενής τομέας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ναυτιλία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Έτος | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006–2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2023 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Εξαγωγές: | |||||||||||
| Διεθνής κατάταξη | 5η | 5η | 5η | 4η | 3η | 5η | -b | 5η | 6η | 4η | |
| Αξία (δις $) | 7,558.995 | 7,560.559 | 7,527.175 | 10,114.736 | 15,402.209 | 16,127.623 | -b | 17,033.714 | 18,559.292 | 17,704.132 | 59.259.293.000 |
| Αξία (δις ευρώ) | 8,172.559 | 8,432.670 | 7,957.654 | 8,934.660 | 12,382.636 | 12,949.869 | -b | 12,213.786 | 13,976.558 | 12,710.859 | 49.247.151.000 |
| Αξία (%ΑΕΠ) | 5.93 | 5.76 | 5.08 | 5.18 | 6.68 | 6.71 | n/a | 5.29 | 6.29 | 6.10 | |
| Εισαγωγές: | |||||||||||
| Διεθνής κατάταξη | 14η | 13η | 14η | -b | 14η | 16η | -b | 12η | 13η | 9η | |
| Αξία (δις $) | 3,314.718 | 3,873.791 | 3,757.000 | -b | 5,570.145 | 5,787.234 | -b | 6,653.395 | 7,846.950 | 7,076.605 | 29.814.889.000 |
| Αξία (δις €) | 3,583.774 | 4,320.633 | 3,971.863 | -b | 4,478.129 | 4,646.929 | -b | 4,770.724 | 5,909.350 | 5,080.720 | 27.568.886.000 |
| Αξία (ΑΕΠ %) | 2.60 | 2.95 | 2.54 | n/a | 2.42 | 2.41 | n/a | 2.06 | 2.66 | 2.44 | |
| Ισοζύγιο: | |||||||||||
| Διεθνής κατάταξη | 1η | 2η | 1η | 1ste | 1η | 1η | -b | 2η | 1η | 2η | 1η |
| Αξία (δις $) | 4,244.277 | 3,686.768 | 3,770.175 | 10,114.736e | 9,832.064 | 10,340.389 | -b | 10,340.389 | 10,380.319 | 10,712.342 | 21.678.284.000 |
| Αξία (δις €) | 4,588.785 | 4,112.037 | 3,985.791 | 8,934.660e | 7,904.508 | 8,302.940 | -b | 7,443.063 | 8,067.208 | 7,630.140 | 29.444.404.000 |
| Αξία (ΑΕΠ %) | 3.33 | 2.81 | 2.54 | 5.18e | 4.27 | 4.30 | n/a | 3.22 | 3.63 | 3.66 | 7,01 |
| ΑΕΠ [42] | 137,930.1 | 146,427.6 | 156,614.3 | 172,431.8 | 185,265.7 | 193,049.7b | n/a | 231,081.2p | 222,151.5p | 208,531.7p | 194.494 |
| > | |||||||||||
Η ναυτιλία είναι παραδοσιακά ένας βασικός τομέας της ελληνικής οικονομίας από την αρχαιότητα. Το 1813, το ελληνικό εμπορικό ναυτικό αποτελείτο από 615 πλοία. Η συνολική χωρητικότητά του ήταν 153.580 τόνοι και ήταν επανδρωμένη με 37.526 μέλη του πληρώματος και 5.878 κανόνια. Το 1914 οι αριθμοί ανήλθαν σε 449.430 τόνους και 1.322 πλοία (από τα οποία 287 ήταν ατμοκίνητα).
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960 το μέγεθος του ελληνικού στόλου σχεδόν διπλασιάστηκε, κυρίως μέσω της επένδυσης των ναυτικών μεγιστάνων Ωνάση, Βαρδινογιάννη, Λιβάνου και Νιάρχου. Η βάση της νεοελληνικής ναυτιλιακής βιομηχανίας δημιουργήθηκε μετά τον Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν οι Έλληνες ναυτιλιακοί επιχειρηματίες μπόρεσαν να συγκεντρώσουν τα πλεονάζοντα πλοία που τους πωλούσε η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών μέσω του Νόμου περί Πωλήσεων Πλοίων της δεκαετίας του 1940.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην τέταρτη θέση στον κόσμο σε αριθμό πλοίων (3.695), πίσω από την Κίνα (5.313), την Ιαπωνία (3.991) και τη Γερμανία (3.833). Μια έκθεση των εφοπλιστών για την περίοδο 2011-2012 αποκαλύπτει ότι η ελληνική σημαία είναι η έβδομη που χρησιμοποιείται περισσότερο διεθνώς για τη ναυτιλία, ενώ κατέχει την δεύτερη θέση στην ΕΕ.
Όσον αφορά τις κατηγορίες πλοίων, οι ελληνικές εταιρείες κατέχουν το 22,6% των δεξαμενόπλοιων παγκοσμίως και το 16,1% των φορτηγών πλοίων στον κόσμο. Ένα επιπλέον ισοδύναμο 27,45% του παγκόσμιου δεξαμενόπλοιου είναι επί παραγγελία, με άλλα 12,7% των πλοίων μεταφοράς φορτίου χύδην επίσης κατόπιν παραγγελίας. Τα έσοδα από τη ναυτιλία ανήλθαν σε 14,1 δισ. ευρώ το 2011, ενώ μεταξύ του 2000 και του 2010 η ελληνική ναυτιλία συνεισέφερε συνολικά 140 δισ. ευρώ (το ήμισυ του δημόσιου χρέους της χώρας το 2009 και 3,5 φορές τα έσοδα από την Ευρωπαϊκή Ένωση την περίοδο 2000-2013). Η έκθεση του ECSA για το 2011 έδειξε ότι υπάρχουν περίπου 750 ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες.
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία από την Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών δείχνουν ότι ο ελληνικός ιδιόκτητος στόλος αποτελείται από 3.428 πλοία, συνολικής χωρητικότητας 245 εκατομμυρίων τόνων νεκρού βάρους, που αντιστοιχούν στο 15,6% της φέρουσας ικανότητας ολόκληρου του παγκόσμιου στόλου, συμπεριλαμβανομένων των 23,6 τοις εκατό του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων και 17,2% ξηρού φορτίου.
Με τη μέτρηση της ναυτιλίας ως οιονεί εξαγωγών και από άποψη νομισματικής αξίας, η Ελλάδα κατέλαβε την 4η θέση παγκοσμίως το 2011 έχοντας εξάγει ναυτιλιακές υπηρεσίες αξίας 17.704.132 εκατομμυρίων δολαρίων. Μόνον η Δανία, η Γερμανία και η Νότια Κορέα κατέγραψαν υψηλότερα κατά τη διάρκεια αυτού του έτους. Παρομοίως, η κατανομή των ναυτιλιακών υπηρεσιών που παρασχέθηκαν στην Ελλάδα από άλλες χώρες ως οιονεί εισαγωγές και η διαφορά μεταξύ εξαγωγών και εισαγωγών ως εμπορικού ισοζυγίου.
Κοινωνική κατάσταση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 71,6% των ελληνικών νοικοκυριών δεν οφείλει κανένα δάνειο με το 20,1% να οφείλει 1 και το υπόλοιπο 8,3% να οφείλει από 2 και άνω με κύριο τύπο δανείου να αποτελεί το στεγαστικό (55,1%) και το καταναλωτικό (45,8%), με το μέσο νοικοκυριό να δαπανά 295,8 ευρώ μηνιαίως σε τρόφιμα.[43] Το 25% του πληθυσμού κατέχει το 45,2% του εθνικού εισοδήματος και το 44,4% του εθνικού εισοδήματος, το 50%.[44] Μέσο διαθέσιμο εισόδημα, με έτος αναφοράς εισοδήματος το 2019, είναι 10.041 ευρώ με μία τετραμελή οικογένεια να αγγίζει το κατώφλι της φτώχειας από τα 11.064 και κάτω, 5.269 ατομικώς με τον κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού να μειώνεται στο 17,7% και να αυξάνεται στο 18,9% το 2023.[45]
| Έτος αναφοράς | 2005 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Κάτω από το όριο της φτώχειας | 19,6% | 20% | 19,7% | 20,1% | 21,3% | 23,1% | 23,1% | 22,1% | 21,4% | 21,2% | 20,2% | 18,5% | 17,9% | 17,7% | 19,6% | 18,8% | 18,9% | 19,6% | 19,6% |
| Κίνδυνος φτώχειας | 29,4% | 28,1% | 27,6% | 27,7% | 31% | 34,6% | 35,7% | 36% | 32,4% | 32,6% | 32,2% | 30,3% | 29% | 27,4% | 28,3% | 26,3% | 26.1% | 26,9% | 27,5% |
| Μέσο διαθέσιμο εισόδημα | - | 12.051 | 13.505 | 13.896 | 12.637 | 10.676 | 9.303 | 8.879 | 8.682 | 8.672 | 8.800 | 9.034 | 9.382 | 10.041 | 9.952 | 10.832 | 11.546 | 12.391 | 13.381 |
| Αδυναμία θέρμανσης | 15,4% | 18,6% | 26,1% | 29,5% | 32,9% | 29,2% | 29,1% | 25,7% | 22,7% | 17,9% | 17,1% | 17,5% | 18,7% | 19,2% | 19% | 18,1% | |||
| Ανεπάρκεια τροφής | 8% | 6,1% | 6% | 6,6% | 6.5% | 7% |
Εμπόριο και επενδύσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Επενδύσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Από την πτώση του κομμουνισμού, η Ελλάδα έχει επενδύσει σε μεγάλο βαθμό στις γειτονικές χώρες. Μεταξύ του 1997 και του 2009, το 12,11% των ξένων κεφαλαίων άμεσης επένδυσης στη Βόρεια Μακεδονία ήταν ελληνικά, καταλαμβάνοντας την τέταρτη θέση. Μόνο το 2009 οι Έλληνες επένδυσαν 380 εκατομμύρια ευρώ στη χώρα[46], με εταιρείες όπως τα Ελληνικά Πετρέλαια να έχουν πραγματοποιήσει σημαντικές στρατηγικές επενδύσεις.
Η Ελλάδα επένδυσε 1,38 δισ. Ευρώ στη Βουλγαρία μεταξύ του 2005 και του 2007[47] και πολλές σημαντικές εταιρείες (συμπεριλαμβανομένης της Βουλγαρικής Ταχυδρομικής Τράπεζας της Βουλγαρικής Τράπεζας Coca-Cola Βουλγαρίας) ανήκουν σε ελληνικούς χρηματοπιστωτικούς ομίλους. Στη Σερβία δραστηριοποιούνται 250 ελληνικές επιχειρήσεις με συνολικό κεφάλαιο άνω των 2 δισ.[48] Οι ρουμανικές στατιστικές από το 2005 δείχνουν ότι οι ελληνικές επενδύσεις στη χώρα ξεπέρασαν τα € 3 δισ. Η Ελλάδα ήταν ο μεγαλύτερος επενδυτής στην Αλβανία μετά την πτώση του κομμουνισμού, με το 25% των ξένων επενδύσεων το 2016 να προέρχεται από την Ελλάδα, επιπλέον οι επιχειρηματικές σχέσεις μεταξύ των δύο είναι εξαιρετικά ισχυρές και συνεχώς αυξάνονται.
Εμπόριο
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Κατάταξη | Εισαγωγές | Κατάταξη | Εξαγωγές | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Προέλευση | Αξία | Προορισμός | Αξία | ||
| 1 | €7.238,2 | 1 | €2.001,9 | ||
| 2 | €6.918,5 | 2 | €1.821,3 | ||
| 3 | €4.454,0 | 3 | €1.237,0 | ||
| 4 | €3.347,1 | 4 | €1.103,0 | ||
| 5 | €3.098,0 | 5 | €885,4 | ||
| – | €33.330,5 | – | €11.102,0 | ||
| – | Σύνολο | €60.669,9 | – | Σύνολο | €17.334,1 |
| Κατάταξη | Εισαγωγές | Κατάταξη | Εξαγωγές | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Προέλευση | Αξία | Προορισμός | Αξία | ||
| 1 | €8.69 | 1 | €3.41 | ||
| 2 | €6.81 | 2 | €5.89 | ||
| 3 | €2.45 | 3 | €3.30 | ||
| 4 | €5.01 | 4 | €1.82 | ||
| 5 | €3.68 | 5 | €3.54 | ||
| – | Σύνολο | €54.07 | – | Σύνολο | €33.46 |
Δείτε επίσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «World Economic and Financial Surveys World Economic Outlook Database—WEO Groups and Aggregates Information October 2020». Washington, D.C.: International Monetary Fund. 13 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2021.
- ↑ «World Economic Outlook Database - Changes to the Database». Washington, D.C.: International Monetary Fund. 13 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2020.
- ↑ https://www.statistics.gr/documents/20181/713aa0dc-b70c-8116-4346-beb2a64a3e2e
- ↑ https://www.cnn.gr/oikonomia/anaptyxi/story/322386/elstat-se-kindyno-ftoxeias-to-28-3-toy-plithysmoy. Missing or empty
|title=(βοήθεια) - ↑ https://www.statistics.gr/documents/20181/04f2b329-a79a-b576-cf31-4020ddc3c017. Missing or empty
|title=(βοήθεια) - ↑ «ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Ιανουάριος 2026». Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2026.
- ↑ «ΔΕΛΤΙΟ ΜΗΝΙΑΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2024 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ» (PDF). line feed character in
|title=at position 7 (βοήθεια) - ↑ «Moody's upgrades Greece's rating to Ba3, outlook remains stable». London: Moody's Investors Service. 6 Νοεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2021.
- ↑ «World Economic Outlook Database, October 2025 – Greece». International Monetary Fund. 14 Οκτωβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2026.
- ↑ «GDP per capita, current prices – Greece». International Monetary Fund. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2026.
- ↑ «Greece: 2025 Article IV Consultation». IMF. Απριλίου 2025.
- ↑ «Record arrivals and tourism revenues for Greece in 2025». 24 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2026.
- 1 2 «Greek Shipping Retains Its Global Leader Status in 2024-2025». 23 Αυγούστου 2025. Σφάλμα αναφοράς: Μη έγκυρη ετικέτα
<ref>• όνομα " Shipping 2025 " ορίζεται πολλές φορές με διαφορετικό περιεχόμενο - ↑ «Βασική αποτύπωση των ενεργών επιχειρήσεων του ΓΕΜΗ σήμερα». ΓΕΜΗ. 2 Μαΐου 2026.
- 1 2 Πάνος Καζάκος, Ανάμεσα σε κράτος και αγορά Οικονομία και οικονομική πολιτική στη μεταπολεμική Ελλάδα, 1944-2000, 2009
- ↑ «World Economic Outlook Database: October 2021». IMF (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2022.
- ↑ Υπάρχει μεγάλη απόκλιση στα έτη 2007-2008 καθώς χρησιμοποιούνται διαφορετικές πηγές. Για τα έτη 1999-2007 ως πηγή χρησιμοποιείται ο Κρατικός προϋπολογισμός, το 2008-2009 το Κέντρο Μελετών Εμπορικού & Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών και από το 2010 εώς το 2018 τα αποτελέσματα των απογραφών του δημοσίου
- ↑ «01. Αριθμός Νομικών Μονάδων, Κύκλος Εργασιών, Απασχόληση (Α21) (2011 - 2018)». Ανακτήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 2021.
- ↑ «Eξέλιξη δανείων και καθυστερήσεων». bankofgreece.gr. Τράπεζα της Ελλάδος.
- ↑ «Δελτίο Νο_100». ΟΔΔΗΧ. Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2021.
- ↑ «Human Development Insights – Greece». United Nations Development Programme. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2026.
- ↑ «World Economic Outlook Database, October 2025 – Greece». International Monetary Fund. 14 Οκτωβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2026.
- ↑ «GDP per capita, PPP – Greece». IMF. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2026.
- ↑ «Gross value added by economic activity». Eurostat. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2026.
- ↑ «Record arrivals and tourism revenues for Greece in 2025». 24 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2026.
- ↑ «Gross Domestic Product (2nd estimate), 2023 (με ιστορικά στοιχεία)». Ελληνική Στατιστική Αρχή. 17 Οκτωβρίου 2024.
- ↑ «Greece: Stand-By Arrangement». Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. 9 Μαΐου 2010.
- ↑ «Gross Domestic Product (2nd estimate), 2024». Ελληνική Στατιστική Αρχή. 16 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ «Κεντρική Σελίδα ΕΛΣΤΑΤ - ELSTAT». www.statistics.gr. Ανακτήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 2021.
- ↑ «COVID-19». Βικιπαίδεια. 2021-09-20. https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=COVID-19&oldid=9059289.
- ↑ Σταμούλης, Δημήτρης (30 Μαΐου 2025). «Ανεργία: Μείωση στο 8,3% στον Απρίλιο 2025». Οικονομικός Ταχυδρόμος - ot.gr. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2025.
- ↑ «Economic forecast for Greece - European Commission». economy-finance.ec.europa.eu (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2025.
- ↑ press@minfin.gr (17 Ιουνίου 2025). «Τα οφέλη από την πρόωρη αποπληρωμή του δημόσιου χρέους». Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2025.
- ↑ «Στατιστικές - ELSTAT». www.statistics.gr. Ανακτήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 2021.
- ↑ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ, 2022 ΕΛΣΤΑΤ
- ↑ Εκτιμήσεις Περιφερειακού Προϊόντος Ελλάδος 1970, 1974, Υπουργείο Συντπμοσ,ού, Γενική Διεύθυνση Εθνικών Λογαριασμών, Αθήναι, 1979
- ↑ Εκτιμήσεις Περιφερειακού Προϊόντος Ελλάδος 1970, 1974, Υπουργείο Συντπμοσ,ού, Γενική Διεύθυνση Εθνικών Λογαριασμών, Αθήναι, 1979
- ↑ Εκτιμήσεις Περιφερειακού Προϊόντος Ελλάδος 1970, 1974, Υπουργείο Συντπμοσ,ού, Γενική Διεύθυνση Εθνικών Λογαριασμών, Αθήναι, 1979
- ↑ Γεωργακοπούλου, Θεοδώρα (1994). Ελληνική Οικονομία.
- ↑ CIA World Factbook
- ↑ «ΕΡΕΥΝΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (PRODCOM) ΕΤΟΥΣ 2022». line feed character in
|title=at position 53 (βοήθεια) - ↑ «GDP and main components – Current prices». Luxembourg: Eurostat. 13 Απριλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2015.
- ↑ «Υπερχρέωση, Κατανάλωση και Πλούτος των Νοικοκυριών 2020». Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2021.
- ↑ «Οικονομική Ανισότητα 2020». Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2021.
- ↑ «Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών: Έτος 2020 (Περίοδος αναφοράς εισοδήματος: Έτος 2019)» (PDF). Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2021.
- ↑ «Macedonia-Turkey: The Ties That Bind». Balkan Insight. 10 Φεβρουαρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2012.
- ↑ «Greek investments in Bulgaria soar since 2005». Sofia Echo. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Απριλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 13 Αυγούστου 2019. Invalid
|dead-url=dead(βοήθεια) - ↑ «Greek investment in Serbia tops 2 billion euros». Καθημερινή. Ανακτήθηκε στις 13 Αυγούστου 2019.
- ↑ «Imports / exports». Ελληνική Στατιστική Αρχή. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιουνίου 2012. Ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2024.
- ↑ Ελληνική Στατιστική Αρχή Η Ελληνική οικονομία 9 Αυγούστου/9 August 2024
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία
- Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία
- Eurostat, Statistics Explained: Κατά κεφαλήν ΑΕΠ, κατά κεφαλήν κατανάλωση και δείκτες επιπέδου τιμών (Δεκεμβρίου του 2011)
- Μελέτες και Εκδόσεις της Τραπέζης της Ελλάδος
- ΙΟΒΕ
- Economist
- Γιώργος Δερτιλής. «Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται και δεν διδάσκει: οικονομικές κρίσεις και κράτος στην Ελλάδα”.». Ετήσια διάλεξη στο Ελληνικό Ίδρυμα Αμυντικής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ), Αθήνα 4 Μαρτίου 2010. http://www.eliamep.gr/wp-content/uploads/2010/03/Dertilis-Cnf-Eliamep.pdf.
- Ηλίας Χρυσοχοϊδης (Ilias Chrissochoidis), "Η οικονομική πολιτική της Ενωσης Κέντρου", Το ΒΗΜΑ, 10 Απριλίου 2022, σελ. Α38(62), και Οικονομικός Ταχυδρόμος, 17 Απριλίου 2022.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Διεθνές Νομισματικό Ταμείο – World Economic Outlook, Οκτώβριος 2025.
- Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) – Εθνικοί Λογαριασμοί.
- Τράπεζα της Ελλάδος – Στατιστικά τουρισμού και ναυτιλίας.
- Eurostat, World Bank, UNCTAD.
