Βίλχελμ Βίντελμπαντ
| Βίλχελμ Βίντελμπαντ | |
|---|---|
 | |
| Γενικές πληροφορίες | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Wilhelm Windelband (Γερμανικά) |
| Γέννηση | 11 Μαΐου 1848[1][2][3] Πότσδαμ[4][5] |
| Θάνατος | 22 Οκτωβρίου 1915[1][3][6] Χαϊδελβέργη[4][5] |
| Τόπος ταφής | Bergfriedhof[7] |
| Χώρα πολιτογράφησης | Βασίλειο της Πρωσίας |
| Θρησκεία | Λουθηρανισμός |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Γερμανικά[1][8] |
| Σπουδές | Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν[9] Πανεπιστήμιο της Ιένας Πανεπιστήμιο Χούμπολτ |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | φιλόσοφος[10] διδάσκων πανεπιστημίου ιστορικός[11] |
| Εργοδότης | Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης Πανεπιστήμιο Ζυρίχης Πανεπιστήμιο της Λειψίας[12] |
| Οικογένεια | |
| Τέκνα | Wolfgang Windelband |
| Στρατιωτική σταδιοδρομία | |
| Πόλεμοι/μάχες | Γαλλοπρωσικός πόλεμος |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Ο Βίλχελμ Βίντελμπαντ (γερμ. Wilhelm Windelband, 11 Μαΐου 1848 – 22 Οκτωβρίου 1915) ήταν Γερμανός καντιανός φιλόσοφος, θεωρούμενος και ως ιδρυτής της λεγόμενης «σχολής της Βάδης».
Βίος και σταδιοδρομία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Γεννήθηκε στο Πότσδαμ ως γιος κρατικού γραμματέα της Επαρχίας του Βρανδεμβούργου[13] Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Ιένας, όπου παρακολούθησε διαλέξεις του Κούνο Φίσερ[13] και αργότερα στα πανεπιστήμια του Βερολίνου και του Γκέτινγκεν.[14][13] Το 1870 υπερασπίσθηκε τη διδακτορική διατριβή του με τίτλο Die Lehren vom Zufall (= «οι θεωρίες της τύχης»)[15] και το επόμενο έτος πολέμησε ως στρατιώτης στον Γαλλοπρωσικό Πόλεμο.[13] Απέκτησε την υφηγεσία του στο Πανεπιστήμιο της Ιένας με θέμα Die Gewissheit der Erkenntnis: eine psychologisch-erkenntnisstheoretische Studie (= «Επί της βεβαιότητος της γνώσεως: μια ψυχολογικο-επιστημολογική μελέτη»). Το 1874 νυμφεύθηκε τη Μάρτα Βίχγκραφ (Martha Wichgraf), με την οποία απέκτησαν 4 τέκνα.[13]
Το 1876 ο Βίντελμπαντ έγινε καθηγητής της Επαγωγικής φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, ωστόσο το επόμενο έτος επέστρεψε στη Γερμανία, όπου έγινε καθηγητής της Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ. Το 1882 δέχθηκε μια θέση στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου, του οποίου το 1894-1895 και το 1897-1898 διετέλεσε πρύτανης.
Φιλοσοφικό έργο
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Βίντελμπαντ ήταν νεοκαντιανός φιλόσοφος, που όμως επιχειρηματολόγησε και κατά των απόψεων άλλων νεοκαντιανών της εποχής του, υποστηρίζοντας ότι «το να κατανοεί ορθώς κάποιος τον Καντ σημαίνει να τον υπερβεί». Αντιθέτως με τους θετικιστές συγχρόνους του, υπεστήριξε ότι η φιλοσοφία θα έπρεπε να επιδοθεί σε έναν ανθρωπιστικό διάλογο με τις φυσικές επιστήμες αντί να οικειοποιηθεί ακρίτως τη μεθοδολογία τους. Το ενδιαφέρον του για την ψυχολογία και τις επιστήμες του ανθρώπινου πολιτισμού αντιπροσώπευε μια αντίθεση προς τις σχολές του ψυχολογισμού και του ιστορικισμού από πλευράς ενός κριτικού φιλοσοφικού συστήματος.
Ο Βίντελμπαντ βασίσθηκε για την προσπάθειά του να επεκταθεί πέραν του Καντ πάνω σε φιλοσόφους όπως οι Γκέοργκ Βίλχελμ Φρίντριχ Χέγκελ, Γιόχαν Φρίντριχ Χέρμπαρτ και Χέρμαν Λότσε.[16] Επίσης ο Χάινριχ Ρίκερτ συνδεόταν στενά ως προς τις απόψεις του με τον Βίντελμπαντ. Μαθητές του Βίντελμπαντ αναδείχθηκαν όχι μόνο ως φιλόσοφοι, αλλά και ως κοινωνιολόγοι, όπως ο Μαξ Βέμπερ, ακόμα και ως θεολόγοι όπως οι Ερνστ Τρελτς και Άλμπερτ Σβάιτσερ.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. 124386935. Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2015.
- ↑ Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) 118633635. Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2015.
- 1 2 (Αγγλικά) SNAC. w6pp209q. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2017.
- 1 2 «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Η Μεγάλη Ρωσική Εγκυκλοπαίδεια. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 2015.
- 1 2 (Ιταλικά) www.accademiadellescienze.it. wilhelm-windelband. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2020.
- ↑ «Brockhaus Enzyklopädie» (Γερμανικά) F.A. Brockhaus. 1796. windelband-wilhelm.
- ↑ (Αγγλικά) Find A Grave. Ανακτήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2024.
- ↑ CONOR.SI. 58547043.
- ↑ (Αγγλικά) Mathematics Genealogy Project.
- ↑ Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 25 Ιουνίου 2015.
- ↑ Ανακτήθηκε στις 14 Ιουνίου 2019.
- ↑ Ανακτήθηκε στις 3 Ιουλίου 2019.
- 1 2 3 4 5 Kinzel 2024.
- ↑ Kiernan 1961, σελ. vii.
- ↑ Windelband 1870.
- ↑ Milkov, ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2025. Sullivan, ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2025.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Kiernan, Thomas P. (1961). «Preface». Theories in logic. Νέα Υόρκη: The Citadel Press. Ανακτήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2025.
- Kinzel, Katherina. «Wilhelm Windelband». The Stanford Encyclopedia of Philosophy. Χειμώνας 2024. California: Stanford University. https://plato.stanford.edu/archives/win2024/entries/hermann-lotze/. Ανακτήθηκε στις 30 September 2025.
- Milkov, Nikolay. «Rudolph Hermann Lotze (1817–1881)». The Internet Encyclopedia of Philosophy. https://iep.utm.edu/lotze/.
- Το λήμμα «Βίντελμπαντ Γουλιέλμος» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμ. 8, σελ. 528
- Sullivan, David. «Hermann Lotze». The Stanford Encyclopedia of Philosophy. California: Stanford Univ.. https://plato.stanford.edu/archives/win2024/entries/hermann-lotze/. Ανακτήθηκε στις 29 September 2025.