Μετάβαση στο περιεχόμενο

Αντισυλληπτικό επίθεμα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Πρότυπο:Infobox Birth control

Το αντισυλληπτικό επίθεμα, γνωστό και ως αντισυλληπτικό έμπλαστρο ή αυτοκόλλητο αντισυλληπτικό, είναι ένα επίθεμα που εφαρμόζεται στο δέρμα για την πρόληψη της εγκυμοσύνης.[1] Η δράση του είναι παρόμοια με εκείνη των συνδυασμένων αντισυλληπτικών χαπιών.[2] Άλλα οφέλη περιλαμβάνουν την ικανότητα ρύθμισης του εμμηνορροϊκού κύκλου, τη βελτίωση της ακμής και τη μείωση του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου.[2][3] Κατά κανόνα χρησιμοποιούνται για μία εβδομάδα κάθε τρεις εβδομάδες, ακολουθούμενη από μία εβδομάδα διακοπής, αν και ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν και για μεγαλύτερα διαστήματα.[2][4] Μετά τη διακοπή η γονιμότητα επανέρχεται στα φυσιολογικά επίπεδα σε περίπου 4 μήνες.[3]

Οι συνήθεις παρενέργειες περιλαμβάνουν πονοκέφαλο, ευαισθησία των μαστών και ναυτία.[1] Η χρήση δεν συνιστάται σε άτομα που αντιμετωπίζουν ηπατικά προβλήματα, που πάσχουν από ημικρανίες με αύρα ή που διατρέχουν κίνδυνο θρόμβωσης.[1] Στα άτομα που κινδυνεύουν να εμφανίσουν θρόμβωση περιλαμβάνονται οι καπνίστριες άνω των 35 ετών.[5] Έχουν μειωμένη δράση σε όσες γυναίκες ζυγίζουν πάνω από 90 κιλά (200 λίβρες) ή έχουν δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) ≥ 30 kg/m2.[1][5] Δρουν απελευθερώντας τύπους των ορμονών οιστρογόνων και προγεσταγόνων, οι οποίοι αναστέλλουν την ωορρηξία και τη μεταβολή της τραχηλικής βλέννας.[1]

Το αντισυλληπτικό επίθεμα εγκρίθηκε για ιατρική χρήση στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2001 και στην Ευρώπη το 2002.[1][6] Τα είδη του περιλαμβάνουν τη νορελγεστρομίνη / αιθινυλοιστραδιόλη (Ortho Evra, Evra, Xulane) [2][1] και τη λεβονοργεστρέλη / αιθινυλοιστραδιόλη (Twirla).[2][5] Το 2014 έγινε διαθέσιμο ένα γενόσημό του.[2] Τα αντισυλληπτικά επιθέματα χρησιμοποιούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες από περίπου το 0,4% των γυναικών που θέλουν να αποφύγουν το ενδεχόμενο μιας εγκυμοσύνης.[3] Από το 2024, το κόστος του στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι περίπου 35 δολάρια τον μήνα.[7]

Ιατρικές χρήσεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επειδή το επίθεμα έχει παρόμοια δράση με εκείνη των αντισυλληπτικών χαπιών, πολλά από τα οφέλη είναι τα ίδια. Για παράδειγμα, το επίθεμα μπορεί να κάνει τις περιόδους ελαφρύτερες και πιο τακτικές. Μπορεί επίσης να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της ακμής, στη μείωση της δυσμηνόρροιας και στον περιορισμό των συμπτωμάτων του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου. Επιπλέον, το επίθεμα συνδέεται με αυξημένη προστασία από τη σιδηροπενική αναιμία, από τις κύστες των ωοθηκών, από τη φλεγμονώδη νόσο της πυέλου και από τον καρκίνο του ενδομητρίου και των ωοθηκών.

Το επίθεμα αποτελεί μια απλή και βολική μορφή αντισύλληψης που απαιτεί εβδομαδιαία προσοχή. Όταν μια γυναίκα διακόπτει τη χρήση του επιθέματος, η ικανότητά της να συλλάβει επανέρχεται γρήγορα.[8]

Μέθοδος χρήσης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το αντισυλληπτικό επίθεμα εφαρμόζεται αρχικά στην εξωτερική πλευρά του μπράτσου, στους γλουτούς, στην κοιλιά ή στον μηρό είτε την πρώτη ημέρα του εμμηνορροϊκού κύκλου (1η ημέρα) είτε την πρώτη Κυριακή μετά την ημέρα αυτή, ανάλογα με την προτίμηση. Από εκείνη τη στιγμή, η ημέρα εφαρμογής είναι γνωστή ως ημέρα αλλαγής του επιθέματος. Επτά ημέρες αργότερα, όταν φτάνει ξανά η ημέρα αλλαγής του επιθέματος, η χρήστρια αφαιρεί το επίθεμα και εφαρμόζει ένα άλλο σε ένα από τα αποδεκτά σημεία στο σώμα. Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται την επόμενη ημέρα αλλαγής του επιθέματος. Την ακόλουθη ημέρα αλλαγής του επιθέματος, το επίθεμα αφαιρείται και δεν αντικαθίσταται. Η χρήστρια παραμένει επτά ημέρες χωρίς επίθεμα και την επόμενη ημέρα αλλαγής του επιθέματος εφαρμόζει ένα νέο. Έχουν μελετηθεί σχήματα εκτεταμένης χρήσης, όπου τα επιθέματα χρησιμοποιούνται για αρκετές εβδομάδες πριν από μία εβδομάδα χωρίς επίθεμα.[9]

Το επίθεμα πρέπει να εφαρμόζεται σε καθαρό, στεγνό και ακέραιο δέρμα. Αυτό σημαίνει ότι αν το δέρμα είναι κόκκινο, ερεθισμένο ή κομμένο, το επίθεμα δεν πρέπει να τοποθετείται στην περιοχή. Επιπλέον πρέπει να αποφεύγεται η χρήση λοσιόν, σκόνης ή μακιγιάζ γύρω από την περιοχή όπου βρίσκεται ή πρόκειται να τοποθετηθεί το επίθεμα.[10]

Εναλλακτικές μέθοδοι αντισύλληψης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Εάν κάποια γυναίκα επιλέξει ως ημέρα αλλαγής του επιθέματος την πρώτη ημέρα του εμμηνορροϊκού της κύκλου, το επίθεμα είναι σε θέση να δράσει εγκαίρως, ώστε να αναστείλει την ωορρηξία (βλ. παρακάτω Μηχανισμός Δράσης) και δεν απαιτείται κάποια συμπληρωματική μέθοδος αντισύλληψης.
    • Σε περίπτωση που κάποια γυναίκα επιθυμεί να ξεκινήσει τη χρήση αντισυλληπτικού επιθέματος μετά από άμβλωση πρώτου τριμήνου ή αποβολή, η εφαρμογή του επιθέματος μπορεί να γίνει αμέσως μετά. Αυτό μπορεί να θεωρηθεί ισοδύναμο με έναρξη την πρώτη ημέρα, όπως περιγράφεται παραπάνω, και δεν απαιτείται συμπληρωματική μέθοδος αντισύλληψης.
  • Εάν μια χρήστρια επιλέξει ως ημέρα αλλαγής του επιθέματος την πρώτη Κυριακή μετά την 1η ημέρα, είναι απαραίτητο να χρησιμοποιήσει μια συμπληρωματική μέθοδο αντισύλληψης, όπως σπερματοκτόνα ή προφυλακτικά, κατά την πρώτη εβδομάδα χρήσης του επιθέματος.
  • Εάν η χρήστρια καθυστερήσει να τοποθετήσει το επίθεμα κατά την πρώτη εβδομάδα, ή περισσότερο από δύο ημέρες κατά τη δεύτερη και την τρίτη εβδομάδα, θα πρέπει να εφαρμόσει το επίθεμα αμέσως, και στη συνέχεια να χρησιμοποιήσει για μία εβδομάδα μια εναλλακτική μέθοδο αντισύλληψης φραγμού (όπως προφυλακτικό).[10]

Παρενέργειες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε τρεις μεγάλες κλινικές δοκιμές που περιελάμβαναν συνολικά 3.330 γυναίκες που χρησιμοποίησαν το αντισυλληπτικό επίθεμα Ortho Evra / Evra για έως και έναν χρόνο, το 12% των χρηστριών διέκοψε τη χρήση του επιθέματος λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέγειες που οδήγησαν στη διακοπή της εφαρμογής του επιθέματος ήταν: ναυτία και/ή εμετός (2,4%), αντίδραση στο σημείο εφαρμογής (1,9%), δυσφορία στο στήθος, πρήξιμο ή πόνος (1,9%), πονοκέφαλος (1,1%), και συναισθηματική αστάθεια (1,0%).[11]

Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρθηκαν κατά τη χρήση του Ortho Evra / Evra ήταν: δυσφορία στο στήθος, πρήξιμο ή πόνος (22%), πονοκέφαλος (21%), αντίδραση στο σημείο εφαρμογής (17%), ναυτία (17%), λοίμωξη της άνω αναπνευστικής οδού (10%), δυσμηνόρροια (10%) και κοιλιακός πόνος (9%).[11]

Ενδιάμεση αιμορραγία και/ή κηλίδωση κατά τη χρήση του επιθέματος Ortho Evra / Evra αναφέρθηκε σε: 18% κατά τον 1ο κύκλο, 12% κατά τον 3ο κύκλο, 8% κατά τον 6ο και τον 13ο κύκλο. Ενδιάμεση αιμορραγία (που απαιτούσε τη χρήση περισσότερων από μία σερβιέτες ή από ένα ταμπόν ανά ημέρα) αναφέρθηκε από: 4% κατά τον 1ο κύκλο, 3% κατά τον 3ο και τον 6ο κύκλο, και 1% κατά τον 13ο κύκλο.[12]

Συνολικά, οι παρενέργειες που τείνουν να εξαφανίζονται μετά από δύο ή τρεις μήνες περιλαμβάνουν αιμορραγία μεταξύ των περιόδων, ευαισθησία των μαστών, ναυτία και εμετό. Τα συμπτώματα που ενδέχεται να διαρκέσουν περισσότερο περιλαμβάνουν ερεθισμό του δέρματος στην περιοχή γύρω από το σημείο όπου εφαρμόζεται το επίθεμα και μεταβολή της σεξουαλικής επιθυμίας της γυναίκας.

Πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με τις ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνονται στις εγκεκριμένες πληροφορίες προϊόντος του Ortho Evra, καθώς και στην Περίληψη Χαρακτηριστικών του Προϊόντος (ΠΧΠ) και στο Φύλλο Οδηγιών Χρήσης (ΦΟΧ) του Evra.[4][13][14]

Αλληλεπιδράσεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αποτελεσματικότητα του επιθέματος ή οποιασδήποτε άλλης ορμονικής μεθόδου αντισύλληψης μπορεί να μειωθεί εάν λαμβάνεται μαζί με ορισμένα αντιβιοτικά, αντιμυκητιασικά, αντιεπιληπτικά ή άλλα φάρμακα που αυξάνουν τον μεταβολισμό των στεροειδών αντισυλληπτικών.

Παρά τις αλληλεπιδράσεις με ορισμένα αντιβιοτικά, μια μελέτη έδειξε ότι η τετρακυκλίνη των 500 mg που χορηγείται από το στόμα για τρεις ημέρες πριν και επτά ημέρες κατά τη χρήση του Ortho Evra δεν μειώνει την αποτελεσματικότητά του.  Το γεγονός αυτό αποτελεί παράγοντα στη συνήθη απόφαση για χορήγηση αντιβιοτικών με τετρακυκλίνη μετά από άμβλωση (προληπτικά) όταν πρέπει να χρησιμοποιηθούν αργότερα ορμονικά αντισυλληπτικά.

Είναι επίσης γνωστό ότι τα φάρμακα που περιέχουν βαλσαμόχορτο μειώνουν την αποτελεσματικότητα των ορμονικών αντισυλληπτικών.

Έχει επίσης διαπιστωθεί ότι το επίθεμα είναι λιγότερο αποτελεσματικό σε γυναίκες που ζυγίζουν πάνω από 90 κιλά. 

Το αντισυλληπτικό επίθεμα και άλλα συνδυασμένα ορμονικά αντισυλληπτικά συχνά δεν συνιστώται σε καπνίστριες άνω των 35 ετών.[4]

Το επίθεμα επίσης συχνά δεν συνιστάται σε γυναίκες με ΔΜΣ ≥ 30 kg/m2.[4] 

Θρομβώσεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όλα τα συνδυασμένα ορμονικά αντισυλληπτικά προϊόντα ενέχουν ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο σοβαρών ή θανατηφόρων θρομβοεμβολικών επεισοδίων. Συνεχείς έρευνες πραγματοποιούνται σχετικά με τους θρομβοεμβολικούς κινδύνους του Ortho Evra σε σύγκριση με τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά χάπια. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι οι χρήστριες του αντισυλληπτικού επιθέματος ενδέχεται να έχουν διπλάσια αυξημένο κίνδυνο για μη θανατηφόρα φλεβικά θρομβοεμβολικά επεισόδια σε σύγκριση με τις γυναίκες στις οποίες χορηγήθηκε κάποιο αντισυλληπτικό που περιέχει νοργεστιμάτη με 35 mg οιστρογόνου.[15]  Ωστόσο, μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι ο κίνδυνος μη θανατηφόρων θρομβώσεων κατά τη χρήση του επιθέματος είναι παρόμοιος με τον κίνδυνο κατά τη χρήση αντισυλληπτικών χαπιών που περιέχουν 35 mg αιθινυλοιστραδιόλης και νοργεστιμάτης.[16]  Η αντίφαση μεταξύ των ευρημάτων των δύο μελετών δεν μπορεί να επιλυθεί εύκολα, καθώς τα διαστήματα εμπιστοσύνης των μελετών αλληλεπικαλύπτονται.

Σε μελέτες με αντισυλληπτικές μεθόδους που λαμβάνονται από το στόμα, ο κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων (όπως θρομβοεμβολή) αυξάνεται σημαντικά στις γυναίκες άνω των 35 ετών που είναι καπνίστριες.[17] Γι' αυτό και στο φύλλο οδηγιών χρήσης του Ortho Evra δηλώνεται: "Στις γυναίκες που χρησιμοποιούν ορμονικές αντισυλληπτικές μεθόδους, συμπεριλαμβανομένου του Ortho Evra, θα πρέπει να απευθύνεται ισχυρή σύσταση να μην καπνίζουν".

Σύμφωνα με τον κατασκευαστή, τα επιθέματα εισάγουν στο κυκλοφορικό σύστημα 60% υψηλότερα επίπεδα οιστρογόνων σε σύγκριση με τα αντισύλληπτα χάπια· ωστόσο, η σημασία αυτής της διαφοράς είναι άγνωστη.

Στις 10 Νοεμβρίου 2005, η φαρμακευτική εταιρεία Ortho McNeil, σε συνεργασία με τον Οργανισμό Ελέγχου Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA), αναθεώρησε τις εγκεκριμένες πληροφορίες προϊόντος του Ortho Evra, συμπεριλαμβάνοντας μια νέα έντονη προειδοποίηση σχετικά με την υψηλότερη έκθεση σε οιστρογόνα για τις γυναίκες που χρησιμοποιούν εβδομαδιαίως το επίθεμα σε σύγκριση με εκείνες που λαμβάνουν ημερησίως το αντισυλληπτικό χάπι που περιέχει 35 mg οιστρογόνου, σημειώνοντας ότι τα υψηλότερα επίπεδα οιστρογόνων ενδέχεται να θέσουν κάποιες γυναίκες σε αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης. Οι εγκεκριμένες πληροφορίες προϊόντος αναθεωρήθηκαν και πάλι τον Σεπτέμβριο του 2006, ενώ στις 18 Ιανουαρίου 2008, ο FDA ενημέρωσε ξανά τις οδηγίες, ώστε να αντικατοπτρίζουν τα αποτελέσματα της μελέτης: "Ο FDA θεωρεί ότι το Ortho Evra αποτελεί μια ασφαλή και αποτελεσματική μέθοδο αντισύλληψης όταν χρησιμοποιείται σύμφωνα με την επισήμανση, στην οποία συνιστάται οι γυναίκες με ανησυχίες ή παράγοντες κινδύνου για σοβαρές θρομβώσεις να συμβουλευτούν τον γιατρό τους σχετικά με τη χρήση του Ortho Evra σε σύγκριση με άλλες επιλογές αντισύλληψης."

Μηχανισμός δράσης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Εικόνα του διαδερμικού αντισυλληπτικού πακέτου

Όπως όλα τα συνδυασμένα ορμονικά αντισυλληπτικά, το Ortho Evra / Evra λειτουργεί κυρίως αποτρέποντας την ωορρηξία. Ένας δεύτερος μηχανισμός δράσης είναι η αναστολή της διείσδυσης του σπέρματος μέσω αλλαγών στην τραχηλική βλέννα. Τα ορμονικά αντισυλληπτικά έχουν επίσης επιπτώσεις στο ενδομητρίιο που θεωρητικά θα μπορούσαν να επηρεάσουν την εμφύτευση του ωαρίου. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να υποδεικνύουν ότι η αποτροπή της εμφύτευσης είναι αποτέλεσμα της χρήσης τους.[18]

Το αντισυλληπτικό επίθεμα Ortho Evra των 20 cm² περιέχει 750 mg αιθινυλοιστραδιόλης (ένα οιστρογόνο) και 6000 mg νορελγεστρομίνης (μια προγεστίνη).[4]    Το αντισυλληπτικό επίθεμα Evra των 20 cm2 περιέχει 600 mg αιθινυλοιστραδιόλης και 6000 μg νορελγεστρομίνης.[13]    Τα αντισυλληπτικά επιθέματα Ortho Evra και Evra έχουν ως σκοπό τη σταδιακή απελευθέρωση στη συστημική κυκλοφορία περίπου 20 mg/ημέρα αιθινυλοιστραδιόλης και 150 mg/μέρα νορελγεστρομίνης.[4][13]  

Αγωγές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι γονείς ενός 14χρονου κοριτσιού από το Ουισκόνσιν έχουν καταθέσει αγωγή εναντίον της Johnson & Johnson επειδή ισχυρίζονται ότι η κόρη τους πέθανε από θρόμβωση που προκλήθηκε από τη χρήση του επιθέματος.[19]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 «Evra EPAR». European Medicines Agency. 17 Σεπτεμβρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Νοεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2020.
  2. 1 2 3 4 5 6 Cason, Patty· Cwiak, Carrie (26 September 2023). «12». Contraceptive Technology (στα Αγγλικά) (22 έκδοση). Jones & Bartlett Learning. σελίδες 359–405. ISBN 978-1-284-25503-4. Ανακτήθηκε στις 18 February 2024. More than one of |archivedate= και |archive-date= specified (βοήθεια); Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |archive-date= (βοήθεια)
  3. 1 2 3 Cason, Patty· Cwiak, Carrie (26 September 2023). «5». Contraceptive Technology (στα Αγγλικά). Jones & Bartlett Learning. σελίδες 125–163. ISBN 978-1-284-25503-4. Ανακτήθηκε στις 18 February 2024. More than one of |archivedate= και |archive-date= specified (βοήθεια); Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |archive-date= (βοήθεια)
  4. 1 2 3 4 5 6 «Xulane- norelgestromin and ethinyl estradiol patch». DailyMed. 19 Απριλίου 2017. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιουλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2020.
  5. 1 2 3 «DailyMed - TWIRLA- levonorgestrel/ethinyl estradiol patch». dailymed.nlm.nih.gov. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2024.
  6. ↑ «Drug Approval Package: Ortho EVRA (Norelgestromin/Ethinyl Estradiol Transdermal System NDA #21-180». U.S. Food and Drug Administration (FDA). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2020.
  7. ↑ «Xulanegeneric Ortho Evra». GoodRx. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2024.
  8. ↑ «Birth Control Patch (Ortho Evra)». Planned Parenthood. 3 Φεβρουαρίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Απριλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2023.
  9. ↑ «Extended use of transdermal norelgestromin/ethinyl estradiol: a randomized trial». Obstetrics and Gynecology 105 (6): 1389–1396. June 2005. doi:10.1097/01.AOG.0000160430.61799.f6. PMID 15932834. https://archive.org/details/sim_obstetrics-and-gynecology_2005-06_105_6/page/1388.
  10. 1 2 «Ortho Evra (Contraceptive Patch)». Mayo Clinic. 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Οκτωβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 2011.
  11. 1 2 «A comparative and pooled analysis of the safety and tolerability of the contraceptive patch (Ortho Evra/Evra)». Fertility and Sterility 77 (2 Suppl 2): S19–S26. February 2002. doi:10.1016/S0015-0282(01)03264-2. PMID 11849632.
  12. ↑ «Contraceptive efficacy and cycle control with the Ortho Evra/Evra transdermal system: the analysis of pooled data». Fertility and Sterility 77 (2 Suppl 2): S13–S18. February 2002. doi:10.1016/S0015-0282(01)03275-7. PMID 11849631.
  13. 1 2 3 «Evra transdermal patch - Summary of Product Characteristics (SmPC)». (emc). 29 Νοεμβρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Νοεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2020.
  14. ↑ Janssen-Cilag (26 Ιανουαρίου 2007). «Evra Patient Information Leaflet (PIL)». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Σεπτεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουλίου 2007.
  15. ↑ «Venous thromboembolism, myocardial infarction, and stroke among transdermal contraceptive system users». Obstetrics and Gynecology 109 (2 Pt 1): 339–346. February 2007. doi:10.1097/01.AOG.0000250968.82370.04. PMID 17267834.
  16. ↑ «Further results on the risk of nonfatal venous thromboembolism in users of the contraceptive transdermal patch compared to users of oral contraceptives containing norgestimate and 35 microg of ethinyl estradiol». Contraception 76 (1): 4–7. July 2007. doi:10.1016/j.contraception.2007.03.003. PMID 17586129. https://archive.org/details/sim_contraception_2007-07_76_1/page/3.
  17. ↑ «Contraception in women at high risk or with established cardiovascular disease». Annals of the New York Academy of Sciences 900 (1): 215–227. 2000. doi:10.1111/j.1749-6632.2000.tb06233.x. PMID 10818409. Bibcode: 2000NYASA.900..215P.
  18. ↑ «The mechanism of action of hormonal contraceptives and intrauterine contraceptive devices». American Journal of Obstetrics and Gynecology 181 (5 Pt 1): 1263–1269. November 1999. doi:10.1016/S0002-9378(99)70120-1. PMID 10561657.
  19. ↑ «Family sues birth control maker over death of daughter, 14». The La Crosse Tribune. 18 Νοεμβρίου 2005. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Οκτωβρίου 2008.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Αντισυλληπτικό_επίθεμα&oldid=11592049"