Μετάβαση στο περιεχόμενο

Άντα Λάβλεϊς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Η Εντιμότατη
Έιντα Λάβλεϊς
Δαγκεροτυπία του 1843 της Λάβλεϊς, από τον φωτογράφο Αντουάν Κλοντέ (Antoine Claudet).
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Augusta Ada King, Countess of Lovelace (Αγγλικά)
Γέννηση10  Δεκεμβρίου 1815[1][2][3]
Λονδίνο[4]
Θάνατος27  Νοεμβρίου 1852 (απροσδιόριστο ημερολόγιο, πιθανώς Γρηγοριανό)[5][3][6]
Μέριλμποουν
Αιτία θανάτουκαρκίνος της μήτρας[7]
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια[8]
Τόπος ταφήςChurch of St. Mary Magdalene, Hucknall (53°2′21″ s. š., 1°12′21″ z. d.)[9][10]
ΨευδώνυμοA. A. L.[11]
Χώρα πολιτογράφησηςΗνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Ιρλανδίας
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσαΑγγλικά
Ομιλούμενες γλώσσεςΑγγλικά[2][12]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταμαθηματικός
προγραμματίστρια
ποιήτρια
επιστήμονας υπολογιστών
εφευρέτρια
μεταφράστρια
συγγραφέας
μηχανικός
ΕργοδότηςΠανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ
Επηρεάστηκε απόΤσαρλς Μπάμπατζ[8]
Οικογένεια
ΣύζυγοςΓουίλιαμ Κινγκ-Νόελ (1835–1852)[13][14]
ΤέκναΑνν Μπλαντ[13]
Ραλφ Κινγκ-Μιλμπάνκε[13]
Μπάιρον Κινγκ- Nοελ, Βίσκουντ Οκχαμ[15][13]
ΓονείςΛόρδος Βύρων[13] και Αν Ίζαμπελ Μπάιρον[13]
ΑδέλφιαAllegra Byron
Elizabeth Medora Leigh
Υπογραφή
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Ωγκάστα Έιντα Κινγκ και Αυγούστα Άντα Κινγκ, κόμισσα του Λάβλεϊς (αγγλ.: Augusta Ada King, Countess of Lovelace, πατρικό επώνυμο Μπάιρον, 10 Δεκεμβρίου 181527 Νοεμβρίου 1852), επίσης γνωστή ως Άντα Λάβλεϊς και Λαίδη Λάβλεϊς, ήταν Βρετανή μαθηματικός και συγγραφέας, συνεργάτιδα του Τσαρλς Μπάμπατζ για τον σχεδιασμό της «Αναλυτικής Μηχανής». Οι εκτενείς και λεπτομερείς σημειώσεις της, για τον τρόπο προγραμματισμού της μηχανής, θεωρούνται ο πρώτος ολοκληρωμένος αλγόριθμος υπολογιστή.

Βάσει αυτής της εργασίας η Λάβλεϊς σήμερα θεωρείται πρωτοπόρος της επιστήμης υπολογιστών και αποκαλείται η πρώτη προγραμματίστρια υπολογιστών.[16] Προς τιμήν της έχουν γίνει πολλές αναφορές, για παράδειγμα μια σύγχρονη γλώσσα προγραμματισμού ονομάστηκε Ada, η Βρετανική Εταιρία Πληροφορικής (BCS) καθιέρωσε το «Μετάλλιο Λάβλεϊς» (Lovelace Medal) και το Cardano (Καρντάνο) ονόμασε ADA το ψηφιακό του νόμισμα. Από το 2009 καθιερώθηκε ως «Ημέρα Άντα Λάβλεϊς» (Ada Lovelace Day) η δεύτερη Τρίτη του Οκτωβρίου κάθε χρόνο, με σκοπό να αναδείξει τη συμβολή των γυναικών στην Επιστήμη, Τεχνολογία, Μηχανική και Μαθηματικά.[17]

Η Αυγούστα Άντα ήταν νόμιμη κόρη του Βρετανού ποιητή Λόρδου Βύρωνα και της βαρόνης Άννας Ισαβέλλας Μίλμπανκ. Οι γονείς της χώρισαν περίπου έναν μήνα μετά τη γέννησή της. Ο πατέρας της έφυγε οριστικά από την Βρετανία και πέθανε όταν η Άντα ήταν οκτώ ετών.

Στο κοινωνικό περιβάλλον που ζούσε συνδιαλεγόταν με πολλούς από τους σημαντικούς επιστήμονες και συγγραφείς της εποχής, όπως τους Άντριου Κρος (Andrew Crosse), Τσαρλς Μπάμπατζ, Ντέιβιντ Μπριούστερ (David Brewster), Τσαρλς Γουιτστόουν (Charles Wheatstone), Μάικλ Φάραντεϊ και Κάρολο Ντίκενς.

Το 1835 παντρεύτηκε τον λόρδο Ουίλιαμ Κινγκ. Δημιουργήθηκε το 1838 η προσαγόρευση Βίσκουντ Όκχαμ (Viscount Ockham) και Κόμης του Λάβλεϊς. Το «Λάβλεϊς» επιλέχθηκε για να δηλώσει πως η Άντα, μέσω της οικογενειακής καταγωγής της, ήταν απόγονος των εξαλειμμένων Βαρόνων Λάβλεϊς. Το ζευγάρι απέκτησε τρία παιδιά, τον Μπάιρον Κινγκ-Νόελ, 12ο βαρόνο Γουέντγουορθ (1836-1862), την Άννα Μπλαντ, 15η βαρόνη Γουέντγουορθ (1837-1917) και τον Ραλφ Κινγκ-Μίλμπανκ, 2ο κόμη του Λάβλεϊς (1839-1906). Η Αυγούστα Άντα πέθανε σε ηλικία 36 ετών, το 1852.

Η Έιντα γεννήθηκε στο Λονδίνο στις 10 Δεκεμβρίου 1815, ως το μοναδικό νόμιμο τέκνο του Τζορτζ Γκόρντον, Λόρδου Μπάιρον, και της συζύγου του, Άννα Ιζαμπέλλα Μίλμπανκ, επίσης γνωστή ως Ανναμπέλλα Μίλμπανκ. Το ζευγάρι χώρισε τον Ιανουάριο του 1816 επειδή η Ανναμπέλλα δεν άντεχε πλέον τις απότομες αλλαγές διάθεσης του συζύγου της. Αμέσως μετά την έκδοση του διαζυγίου (Απρίλιος 1816), ο Μπάιρον έφυγε οριστικά από την Αγγλία, όπου ποτέ δεν επέστρεψε, αφού πέθανε στην Ελλάδα (Μεσολόγγι) τον Απρίλιο του 1824, όταν η Έιντα ήταν οκτώ ετών.

Την κηδεμονία της ανέλαβε η μητέρα της, η οποία φρόντισε για την μόρφωσή της στα μαθηματικά και τη μουσική. Παρόλο που τέτοια εκπαίδευση ήταν ασυνήθιστη για τις γυναίκες της εποχής, η μητέρα της Έιντα θεώρησε πως θα την κρατούσε μακριά από φιλολογικές και ποιητικές ενασχολήσεις, πιστεύοντας πως αυτές ήταν η αιτία για την δύσκολη προσωπικότητα του πρώην συζύγου και πατέρα της Έιντα. Σε ηλικία 17 ετών, η Έιντα γνωρίζει τη Μαίρυ Σόμμερβιλ, μια πολύ σημαντική γυναίκα με επιστημονικές ανησυχίες και επιτεύγματα, η οποία αναλαμβάνει τη μόρφωση της Έιντα κυρίως στα μαθηματικά. Σε ένα δείπνο στο σπίτι της Σόμμερβιλ το 1834 η Έιντα ακούει για πρώτη φορά τις ιδέες του Τσαρλς Μπάμπατζ για την Αναλυτική Μηχανή.

Το 1835 η Έιντα παντρεύεται τον Ουίλλιαμ Κινγκ-Νόελ με τον οποίο αποκτά τρία παιδιά: τον Μπάιρον (1836), την Ανναμπέλλα (1837) και τον Ραλφ Γκόρντον (1839).

Ο Μπάμπατζ το 1841 δίνει μια διάλεξη στο Τορίνο (Ιταλία) και ο Ιταλός μαθηματικός Λουϊτζι Μενάμπρεα, κρατώντας σημειώσεις από τη διάλεξη, δημοσιεύει σχετικό άρθρο στα γαλλικά. Η Έιντα το μεταφράζει και το στέλνει στον Μπάμπατζ, με τον οποίο είχε συχνή αλληλογραφία. Αυτός την ενθαρρύνει να γράψει παράλληλα με τη μετάφραση του άρθρου και τα δικά της σχόλια, πράγμα που η Έιντα κάνει, τριπλασιάζοντας την έκταση του άρθρου. Εκτός από τις προβλέψεις της ότι μια παρόμοια μηχανή στο εγγύς μέλλον θα μπορεί όχι μόνο να επιλύει μαθηματικά προβλήματα, αλλά και να συνθέτει πολύπλοκη μουσική και να παράγει γραφικά, στο άρθρο περιλαμβάνει ένα «σχέδιο» σχετικά με το πώς η Αναλυτική Μηχανή θα μπορούσε να υπολογίζει αριθμούς Μπερνούλλι. Αυτό ακριβώς το «σχέδιο» θεωρείται από τους ιστορικούς το πρώτο πρόγραμμα υπολογιστή. Το άρθρο δημοσιεύτηκε το 1843.

Η Έιντα, εκτός από τον Μπάμπατζ, διατηρούσε επίσης επαφές με τον Ουίντστοουν, τον Φάραντεϋ, τον Ντίκενς και τον Μπρούστερ. Παρά την ενασχόλησή της με τις επιστήμες, τη μουσική και την ανατροφή των παιδιών της, η φυσική της υγεία ήταν εξασθενημένη.

Η Λάβλεϊς πέθανε σε ηλικία 36 ετών στις 27 Νοεμβρίου 1852 από καρκίνο, τον οποίο οι σύγχρονες μαρτυρίες απεκάλεσαν καρκίνο της μήτρας. Η ασθένεια διήρκεσε αρκετούς μήνες, κατά τους οποίους η λαίδη Νόελ Μπάιρον μετακόμισε στο σπίτι της κόρης της και την κράτησε μακριά από άλλους ανθρώπους. Τάφηκε, κατόπιν επιθυμίας της, δίπλα στον πατέρα της, στην εκκλησία της Αγίας Μαρίας Μαγδαληνής στο Χάκναλ (Hucknall) στην κομητεία του Νότιγχαμσάιρ (Nottinghamshire).[18]

  1. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2014.
  2. 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. 123997091. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 1 2 MacTutor History of Mathematics archive. Ανακτήθηκε στις 22  Αυγούστου 2017.
  4. Georgia Buckthorn: «Pioneers of Science and Technology» (Αγγλικά) 2018. σελ. 13. ISBN-13 978-1-5263-0422-3.
  5. «Байрон, Джордж-Ноэль-Гордон» (Ρωσικά)
  6. (Αγγλικά) SNAC. w6d22c67. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. The Calculating Passion of Ada Byron (Αγγλικά) 12  Ιανουαρίου 1986.
  8. 1 2 MacTutor History of Mathematics archive.
  9. www.geograph.org.uk/photo/6290693.
  10. codingweek.org/celebrating-all-women-in-stem/.
  11. www.fourmilab.ch/babbage/sketch.html. Ανακτήθηκε στις 24  Αυγούστου 2018.
  12. CONOR.SI. 215909475.
  13. 1 2 3 4 5 6 «Kindred Britain»
  14. Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) The Peerage. p2744.htm#i27434. Ανακτήθηκε στις 7  Αυγούστου 2020.
  15. Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) The Peerage. p2744.htm#i27434.
  16. Λαγουδάκος, Γιώργος (Απρίλιος 2021). «Augusta Ada King (Adda Byron) (1815-1852) Μαθηματικά γένους θηλυκού». Ευκλείδης Α΄ (120): 1-5. https://hms.gr/wp-content/uploads/2024/12/EYKLEIDHS_A_T120_2021.pdf.
  17. «Ada Lovelace Day – Celebrating the achievements of women in science, technology, engineering and maths» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Μαρτίου 2026.
  18. «Augusta Ada Byron King (1815-1852) - Find a Grave...». www.findagrave.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Μαρτίου 2026.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]