Μετάβαση στο περιεχόμενο

Άνταλ Σερμπ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Άνταλ Σερμπ
Ο Άνταλ Σερμπ το 1935
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα		Szerb Antal (Ουγγρικά)
Γέννηση1  Μαΐου 1901[1][2][3]
Βουδαπέστη
Θάνατος27  Ιανουαρίου 1945[1][2][3]
Balf
Συνθήκες θανάτουανθρωποκτονία[4] και θανατική ποινή
Τόπος ταφήςFiume Road Graveyard[5][6][7]
ΨευδώνυμοA. H. Redcliff[8]
Χώρα πολιτογράφησηςΟυγγαρία[9]
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσαΟυγγρικά[10]
Ομιλούμενες γλώσσεςΟυγγρικά[2][11]
Γερμανικά
Αγγλικά
Γαλλικά
ΣπουδέςPiarist Gymnasium of Budapest (έως 1919)
Πανεπιστήμιο Έτβες Λόραντ (1920–1924)
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταμεταφραστής
διδάσκων πανεπιστημίου
ποιητής
κριτικός λογοτεχνίας
συγγραφέας[12]
ιστορικός της λογοτεχνίας[13][12]
ειδικός στην λογοτεχνία[8]
ΕργοδότηςNyugat
Magyar Nemzet
Περίοδος ακμής1920
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΒραβεύσειςBaumgarten Prize (1935)
Hungarian Heritage Award (2007)
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα

Ο Άνταλ Σερμπ (ουγγρικά: Antal Szerb‎‎) (1 Μαΐου 1901 – 27 Ιανουαρίου 1945) ήταν διακεκριμένος Ούγγρος συγγραφέας, ιστορικός της λογοτεχνίας και μεταφραστής. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Ούγγρους συγγραφείς του 20ού αιώνα. Ήταν εβραϊκής καταγωγής και θύμα του Ολοκαυτώματος.[14]

Βιογραφικά στοιχεία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Άνταλ Σερμπ γεννήθηκε το 1901 στη Βουδαπέστη και ήταν γιος μεσοαστικής οικογένειας, ο πατέρας του ήταν διευθυντής υποκαταστήματος ταξιδιωτικής εταιρείας. Οι κοσμοπολίτες Εβραίοι γονείς του είχαν ασπαστεί τον Καθολικισμό και ο Σερμπ βαφτίστηκε Καθολικός. Από την εφηβική του ηλικία διάβαζε ευρωπαϊκά κλασικά έργα, από τον Γκαίτε μέχρι τον Μπαλζάκ και τον Φρόιντ. Σπούδασε ουγγρική, αγγλική και γερμανική φιλολογία και πήρε το πτυχίο του το 1924. Από το 1924 έως το 1929 έζησε στη Γαλλία και την Ιταλία, ενώ πέρασε επίσης ένα χρόνο στο Λονδίνο, το 1930.

Ως φοιτητής, δημοσίευσε δοκίμια για τον Γκέοργκ Τρακλ και τον Στέφαν Γκεόργκε και σύντομα καθιερώθηκε ως λογοτεχνικός κριτικός γράφοντας μελέτες για τον Γουίλιαμ Μπλέικ και τον Χένρικ Ίψεν, μεταξύ άλλων. Εξελέγη πρόεδρος της Ουγγρικής Λογοτεχνικής Ακαδημίας το 1933, σε ηλικία 32 ετών, και την επόμενη χρονιά δημοσίευσε το πρώτο του μυθιστόρημα, Ο Θρύλος του Πέντραγκον, το οποίο βασίζεται στις προσωπικές του εμπειρίες από τη ζωή στη Βρετανία. Το δεύτερο και πιο γνωστό του έργο, Ταξιδιώτης στο φεγγαρόφωτο, εκδόθηκε το 1937. Του απονεμήθηκε δύο φορές το Βραβείο Μπάουμγκαρτεν, το 1935 και το 1937. Το 1937 διορίστηκε καθηγητής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο του Σέγκεντ. Το 1938 παντρεύτηκε την Κλάρα Μπάλιντ, κόρη Ουγγροεβραίου συγγραφέα και δημοσιογράφου. Από τον προηγούμενο γάμο του είχε αποκτήσει ένα παιδί, τη Τζούντιθ Σερμπ.[15]

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου πολέμου, ο Σερμπ - αν και ήταν Καθολικός - αντιμετώπισε αυξανόμενη εχθρότητα λόγω της εβραϊκής καταγωγής του. Απολύθηκε από τη δουλειά του και επιστρατεύτηκε στην Υπηρεσία Εργασίας του Ράιχ σε καταναγκαστική εργασία να ξεφορτώνει φορτηγίδες, οι ραδιοφωνικές του εκπομπές ακυρώθηκαν και τα βιβλία του συμπεριλήφθηκαν στον κατάλογο απαγορευμένων έργων. Είχε πολλές ευκαιρίες να διαφύγει από τις αντισημιτικές διώξεις (μέχρι το 1944), αλλά επέλεξε να παραμείνει στην Ουγγαρία. Στα τέλη του 1944, συνελήφθη και απελάθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Μπαλφ. Φίλοι του προσπάθησαν να τον σώσουν με πλαστά έγγραφα, αλλά ο Σερμπ τα απέρριψε, θέλοντας να μοιραστεί την τύχη της γενιάς του. Ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου στο στρατόπεδο τον Ιανουάριο του 1945, σε ηλικία 43 ετών. Όταν το σώμα του εκτάφηκε το 1946, η σύζυγός του βρήκε τα γυαλιά του και χειρόγραφα ποιημάτων του στις τσέπες του παλτού του. [16]

Συγγραφικό έργο

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Σερμπ είναι περισσότερο γνωστός για τα ακαδημαϊκά του έργα πάνω στη λογοτεχνία. Στα δέκα χρόνια πριν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, έγραψε τρία μνημειώδη έργα λογοτεχνικής κριτικής, την Επιτομή της αγγλικής λογοτεχνίας, την Ιστορία της παγκόσμιας λογοτεχνίας και την Ιστορία της ουγγρικής λογοτεχνίας, τα οποία απευθύνονται στον μέσο μορφωμένο αναγνώστη και όχι στο ακαδημαϊκό κοινό. Στο βιβλίο του Η αναζήτηση του θαυμαστού: Επισκόπηση και προβληματική στο σύγχρονο μυθιστόρημα, δηλώνει ότι μεταξύ των λογοτεχνικών ειδών προτιμά το φανταστικό μυθιστόρημα.[17]

Επιπλέον, έγραψε νουβέλες και μυθιστορήματα που εξακολουθούν να προσελκύουν την προσοχή του αναγνωστικού κοινού. Ο θρύλος του Πέντραγκον (1933) είναι αστυνομικό μυθιστόρημα που αρχίζει στο Βρετανικό Μουσείο και τελειώνει σε ένα ουαλικό κάστρο. Ο συγγραφέας περιγράφει με διακριτική ειρωνεία τις περιπέτειες ενός Ούγγρου φιλολόγου που είναι ο πρωταγωνιστής προσφέροντας μια ματιά στη χώρα από έναν ξένο, στο ύφος της παρωδίας. Το Ταξιδιώτης και φεγγαρόφωτο, ένα από τα πιο διάσημα έργα της ουγγρικής λογοτεχνίας, αναφέρεται στο ταξίδι αυτογνωσίας ενός νεαρού ζευγαριού που πηγαίνει στην Ιταλία για το γαμήλιο ταξίδι. Στις περιπέτειες που βιώνουν, ο συγγραφέας μεταφέρει τις δικές του ταξιδιωτικές εντυπώσεις από την Ιταλία μέσα από τη σκέψη του εκκεντρικού πρωταγωνιστή. Σε αυτά τα μυθιστορήματα, το πεδίο της αφηγηματικής δράσης είναι μια δυτικοευρωπαϊκή χώρα: η εγκατάλειψη της χώρας επιτρέπει στον συγγραφέα να μεταμορφώσει τις πράξεις των χαρακτήρων του.[18]

Τα τελευταία του μυθιστορήματα είναι γραμμένα το 1943: Όλιβερ Ζ΄ (1943) - μια πιραντελική διασκεδαστική ιστορία για έναν βασιλιά που σκηνοθετεί πραξικόπημα εναντίον του εαυτού του και στη συνέχεια αναγκάζεται να υποδυθεί τον εαυτό του - και Το περιδέραιο της βασίλισσας, μια ειρωνική ιστορία που περιστρέφεται γύρω από το διάσημο σκάνδαλο του διαμαντένιου κολιέ της Μαρίας Αντουανέτας. Δεν εκδόθηκαν, καθώς κανένα «εβραϊκό» έργο δεν μπορούσε να τυπωθεί εκείνη την εποχή. [19]

Κατοικία του Άνταλ Σερμπ στη Βουδαπέστη

Δημοσίευσε επίσης ένα ενδιαφέρον ημερολόγιο, με τίτλο Ο τρίτος πύργος, στο οποίο αφηγείται τα ταξίδια του στις πόλεις της βόρειας Ιταλίας - Βενετία, Μπολόνια, Ραβέννα. Πριν επιστρέψει στην πατρίδα του, επισκέφθηκε τον Άγιο Μαρίνο, το παλαιότερο δημοκρατικό κράτος της Ευρώπης, και ο πύργος Μοντάλε ενέπνευσε τον τίτλο του βιβλίου. Το ημερολόγιο χωρίζεται σε παραγράφους που εναλλάσσουν περιγραφές με προσωπικές του σκέψεις.

Κατά την περίοδο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Ουγγαρίας, η Ιστορία της παγκόσμιας λογοτεχνίας λογοκρίθηκε, με το κεφάλαιο για τη σοβιετική λογοτεχνία να έχει υποστεί επεξεργασία και περικοπές. Η πλήρης έκδοση εκδόθηκε ξανά το 1990.

Ο Σερμπ μετέφρασε επίσης βιβλία από τα αγγλικά, τα γαλλικά και τα ιταλικά, συμπεριλαμβανομένων έργων των Ανατόλ Φρανς, Π. Γκ. Γούντχαους και Χιου Γουόλπολ.

Έργα (επιλογή)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • A magyar újromantikus dráma, 1927
  • A harmadik torony, 1936
  • Az udvari ember, 1927
  • William Blake, 1928
  • Az angol irodalom kistükre, 1929 (Επιτομή της αγγλικής λογοτεχνίας)
  • Az ihletett költő, 1929
  • Magyar preromantika, 1929 (Ουγγρικός Προρομαντισμός)
  • Vörösmarty-tanulmányok, 1929
  • Cynthia, 1932
  • A magyar irodalom története, 1934 (Ιστορία της ουγγρικής λογοτεχνίας)
  • A Pendragon-legenda, 1934
  • Szerelem a palackban, 1935 (διηγήματα)
  • Budapesti útikalauz marslakók számára, 1935 (Ένας οδηγός για τον Άρη στη Βουδαπέστη) βιβλίο για τα αξιοθέατα της Βουδαπέστης
  • A harmadik torony, 1936 (Ο τρίτος πύργος)
  • Hétköznapok és csodák, 1936 (Η αναζήτηση του θαυματουργού: Επισκόπηση και προβληματισμός στο σύγχρονο μυθιστόρημα)
  • Utas és holdvilág, 1937 (Ταξιδιώτης και φεγγαρόφωτο)
  • A világirodalom története, 1941 (Ιστορία της παγκόσμιας λογοτεχνίας)
  • VII. Olivér, 1943 (Όλιβερ Ζ΄)
  • A királyné nyaklánca, 1943 (Το περιδέραιο της βασίλισσας)
  • Száz vers, 1943/1944 (100 ποιήματα)

Μεταφράσεις στα ελληνικά

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Ταξιδιώτης και φεγγαρόφωτο, μτφρ. Μανουέλα Μπέρκη-Μεϊμάρη, εκδ. Χίλων, 2013 [20]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 3  Μαΐου 2014.
  2. 1 2 3 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. 121530142. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 1 2 (Αγγλικά) ISFDB. 249615. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. ↑ «Shakespeare. Essays aus Ungarn» 2008. 987675613. σελ. 208.
  5. ↑ Vilmos Tóth: «Nemzeti nagylétünk nagy temetője. A Fiumei Úti Sírkert és a Salgótarjáni utcai zsidó temető adattára» National Heritage Institute. Βουδαπέστη. 2018. σελ. 148.
  6. ↑ temeto.envimap.hu/content/photos_normal/fiumei/5c/24/bf/7f-dfbd-62cd-9537-dbc3ecedd632.jpg.
  7. ↑ intezet.nori.gov.hu/public/nemzeti-sirkert/budapest/fiumei-uti-temeto/szerb-antal.
  8. 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) 119463547. Ανακτήθηκε στις 13  Δεκεμβρίου 2023.
  9. ↑ LIBRIS. Εθνική Βιβλιοθήκη της Σουηδίας. 26  Μαρτίου 2018. jgvx0sp202c79ls. Ανακτήθηκε στις 24  Αυγούστου 2018.
  10. ↑ epa.oszk.hu/00000/00016/00071/020117.htm.
  11. ↑ CONOR.SI. 20380003.
  12. 1 2 The Fine Art Archive. 144608. Ανακτήθηκε στις 1  Απριλίου 2021.
  13. ↑ Ανακτήθηκε στις 24  Ιουνίου 2019.
  14. ↑ . «nyrb.com/collections/antal-szerb».
  15. ↑ . «encyclopedia.yivo.org/Szerb, Antal».
  16. ↑ . «pushkinpress.com/our-authors/antal-szerb/».
  17. ↑ . «hlo.hu/news/antal_szerb_died_70_years_ago».
  18. ↑ . «fractalart.gr/Ταξιδιώτης και φεγγαρόφωτο».
  19. ↑ . «authorscalendar.info/szerb».
  20. ↑ . «politeianet.gr/el/adal-serb-xilon-taxidioths-kai-fegarofoto».
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Άνταλ_Σερμπ&oldid=11582507"